{"id":7770,"date":"2016-09-15T16:48:21","date_gmt":"2016-09-15T14:48:21","guid":{"rendered":"http:\/\/swietodrzewa.pl\/?page_id=7770"},"modified":"2016-09-16T14:07:15","modified_gmt":"2016-09-16T12:07:15","slug":"krzewy-srodpolne-rekomendowane-do-nasadzen","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/?page_id=7770","title":{"rendered":"Krzewy \u015br\u00f3dpolne rekomendowane do nasadze\u0144"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><a href=\"http:\/\/swietodrzewa.pl\/?attachment_id=7802\" target=\"_blank\" rel=\"attachment wp-att-7802\"><img loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-7802\" title=\"Dzika r\u00f3\u017ca. Fot. Klub Gaja \/ Marcin Karetta\" src=\"http:\/\/swietodrzewa.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/Dzika-r\u00f3\u017ca-Marcin-Karetta-1-300x200.jpg\" alt=\"Dzika r\u00f3\u017ca. Fot. Klub Gaja \/ Marcin Karetta\" width=\"250\" height=\"167\" srcset=\"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/Dzika-r\u00f3\u017ca-Marcin-Karetta-1-300x200.jpg 300w, https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/Dzika-r\u00f3\u017ca-Marcin-Karetta-1.jpg 900w\" sizes=\"(max-width: 250px) 100vw, 250px\" \/><\/a>1. Dzika r\u00f3\u017ca<em> Rosa canina &#8211;<\/em><\/strong> krzewy r\u00f3\u017cy dzikiej porastaj\u0105 ca\u0142\u0105 Europ\u0119. W\u00a0Polsce wyst\u0119puj\u0105 od wybrze\u017ca Ba\u0142tyku po wy\u017csze po\u0142o\u017cenia g\u00f3rskie, trzymaj\u0105c si\u0119 przede wszystkim prze\u015bwietlonych las\u00f3w. Spotykamy je r\u00f3wnie\u017c w\u00a0zbiorowiskach zaro\u015blowych oraz na \u015br\u00f3dpolnych miedzach i przydro\u017cach. Dorasta do 3 m wysoko\u015bci,\u00a0 tworz\u0105c kolczast\u0105 pl\u0105tanin\u0119. Owoce dzikiej r\u00f3\u017cy dostarczaj\u0105c wielu witamin: B1, B2, E, K i\u00a0PP, a\u00a0szczeg\u00f3lnie C. Stwierdzono, \u017ce kilogram dojrza\u0142ych owoc\u00f3w zawiera jej tyle, co 10 kilogram\u00f3w cytryn! Ju\u017c 2\u20133 owoce mog\u0105 pokry\u0107 dzienne zapotrzebowanie doros\u0142ego cz\u0142owieka. Od wiek\u00f3w owoce dzikiej r\u00f3\u017cy by\u0142y ch\u0119tnie wykorzystywane w\u00a0kuchni. Wytwarzano z\u00a0nich d\u017cemy, konfitury, soki, wina czy nalewki.<\/p>\n<p><strong>Pokr\u00f3j<\/strong>: krzew dorastaj\u0105cy do 3 m, ga\u0142\u0119zie z hakowato zakrzywionymi kolcami cz\u0119sto krzy\u017cuj\u0105ce si\u0119, bardzo g\u0119ste.<br \/>\n<strong>Wyst\u0119powanie: <\/strong>powszechnie wyst\u0119puje w ca\u0142ej Polsce oraz Europie, spotykana jest r\u00f3wnie\u017c w Afryce P\u00f3\u0142nocnej. Cz\u0119stsza na obszarach o cieplejszym klimacie, w g\u00f3rach ro\u015bnie do 1500 m.<br \/>\n<strong>Li\u015bcie: <\/strong>skr\u0119toleg\u0142e z\u0142o\u017cone z 5 do 7 listk\u00f3w o d\u0142ugo\u015bci oko\u0142o 3 cm.<br \/>\n<strong>Kora: <\/strong>na starszych p\u0119dach jest szaro-brunatna i pop\u0119kana.<br \/>\n<strong>Kwiaty i owoce: <\/strong>kwiaty s\u0105 pi\u0119ciop\u0142atkowe bia\u0142e lub r\u00f3\u017cowe. Czerwone owoce szupinkowe dorastaj\u0105 do 2-3 cm.<br \/>\n<strong>Ciekawostki<\/strong>: owoce dzikiej r\u00f3\u017cy zawieraj\u0105 bardzo du\u017co witaminy C,\u00a0 ju\u017c od 1 do 3 owoc\u00f3w pokrywaj\u0105 jej dzienne zapotrzebowanie u doros\u0142ego cz\u0142owieka.<\/p>\n<p><strong><a href=\"http:\/\/swietodrzewa.pl\/?attachment_id=7805\" target=\"_blank\" rel=\"attachment wp-att-7805\"><img loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-7805\" title=\"Bez czarny.  Fot. Klub Gaja \/ Jola Migda\u0142\" src=\"http:\/\/swietodrzewa.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/czarny_bez_JM-300x225.jpg\" alt=\"Bez czarny. Fot. Klub Gaja \/ Jola Migda\u0142\" width=\"250\" height=\"188\" srcset=\"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/czarny_bez_JM-300x225.jpg 300w, https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/czarny_bez_JM.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 250px) 100vw, 250px\" \/><\/a>2. Bez czarny <em>Sambucus nigra &#8211;\u00a0<\/em><\/strong><strong>nazwy ludowe: bzina, bzowina, habza, hy\u0107ka.\u00a0<\/strong>Wysoki krzew powszechnie wyst\u0119puj\u0105cy w r\u00f3\u017cnych typach lasu, zaro\u015blach, nad brzegami strumieni i row\u00f3w melioracyjnych. Uznawany od wiek\u00f3w za jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych ro\u015blin leczniczych. Grecki medykHipokrates traktowa\u0142 czarny bez jako rodzaj podr\u0119cznej apteczki. W swych dzie\u0142ach opisa\u0142 lecznicze dzia\u0142anie wszystkich element\u00f3w krzewu, zalecaj\u0105c je jako \u015brodki na przeczyszczenie, moczop\u0119dne i u\u015bmierzaj\u0105ce b\u00f3l. Ceniony jest tak\u017ce w kuchni, np. kwiaty czarnego bzu sma\u017cone w cie\u015bcie nale\u015bnikowym to pyszny deser. Surowe cz\u0119\u015bci ro\u015bliny zawieraj\u0105 substancje toksyczne, kt\u00f3re rozk\u0142adaj\u0105 si\u0119 dopiero pod wp\u0142ywem suszenia i gotowania. Ze wzgl\u0119du na swoje zdolno\u015bci adaptacyjne uwa\u017ca si\u0119 go za bardzo po\u017cyteczn\u0105 ro\u015blin\u0119 w rekultywacji grunt\u00f3w zdegradowanych.<\/p>\n<p><strong>Pokr\u00f3j: <\/strong>zazwyczaj ma form\u0119 krzewiast\u0105 jednak czasem mo\u017ce przybiera\u0107 form\u0119 drzewiast\u0105 i w\u00f3wczas dorasta do 10 m.<br \/>\n<strong>Wyst\u0119powanie: <\/strong>w ca\u0142ej Europie i zachodniej Azji a\u017c do Indii, zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c introdukowany w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej, Chinach, Australii i Nowej Zelandii. W Polsce powszechny na terenie ca\u0142ego kraju. W g\u00f3rach ro\u015bnie do 900 m.n.p.m.<br \/>\n<strong>Li\u015bcie: <\/strong>naprzeciwleg\u0142e z\u0142o\u017cone z 3\u20137 listk\u00f3w o kszta\u0142cie jajowato-eliptycznym z pi\u0142kowanym brzegiem osi\u0105gaj\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107 od 3 do 9 cm.<br \/>\n<strong>Kora: <\/strong>jasnobr\u0105zowa, pod\u0142u\u017cnie sp\u0119kana.<strong><br \/>\n<\/strong><strong>Kwiaty i owoce:\u00a0 <\/strong>pojedyncze kwiaty s\u0105 drobne o \u015brednicy do 5 mm koloru bia\u0142ego zebrane w baldachogrona o \u015brednicy od 10 do 20 cm.\u00a0 Owoce s\u0105 fioletowo czarne, l\u015bni\u0105ce kuliste o d\u0142ugo\u015bci od 6 do 8 mm.<br \/>\n<strong>Ciekawostki: <\/strong>surowe owoce s\u0105 niejadalne natomiast nadaj\u0105 si\u0119 na przetwory np. d\u017cemy, konfitury, soki.<\/p>\n<p><strong><a href=\"http:\/\/swietodrzewa.pl\/?attachment_id=7807\" target=\"_blank\" rel=\"attachment wp-att-7807\"><img loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-7807\" title=\"Leszczyna pospolita. fot. Klub Gaja \/ Jola Migda\u0142\" src=\"http:\/\/swietodrzewa.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/leszczyna_JM-300x199.jpg\" alt=\"Leszczyna pospolita. fot. Klub Gaja \/ Jola Migda\u0142\" width=\"250\" height=\"166\" srcset=\"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/leszczyna_JM-300x199.jpg 300w, https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/leszczyna_JM.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 250px) 100vw, 250px\" \/><\/a>3. Leszczyna pospolita<em> Corylus avellana &#8211; <\/em><\/strong>krzew dorastaj\u0105cy do 8 m wysoko\u015bci, pospolita w ca\u0142ej Polsce. Nieoceniony sprzymierzeniec ptactwa, kt\u00f3re ch\u0119tnie gniazduje w jej konarach. Na jej orzechach \u017ceruj\u0105 dziesi\u0105tki gatunk\u00f3w skrzydlatych, \u0142\u0105cznie z orzech\u00f3wk\u0105, kt\u00f3ra od krzewu wzi\u0119\u0142a swoj\u0105 nazw\u0119. Wiewi\u00f3rka traktuje orzechy laskowe jako jeden z zasadniczych sk\u0142adnik\u00f3w swego po\u017cywienia. Pszczelarze bardzo ceni\u0105 fakt, \u017ce krzew ten dostarcza obfitego po\u017cytku pszczelego w\u00a0postaci py\u0142ku z\u00a0bazi, czyli kwiatostan\u00f3w m\u0119skich. Szczeg\u00f3lnie wa\u017cne jest, \u017ce pojawia si\u0119 on bardzo wcze\u015bnie, zanim jeszcze inne gatunki daj\u0105 po\u017cytek kwiatowy. Orzechy laskowe to r\u00f3wnie\u017c przysmak ludzi. Jadalne j\u0105dra orzech\u00f3w maj\u0105 wielk\u0105 warto\u015b\u0107 od\u017cywcz\u0105, m.in. t\u0142uszcze, kt\u00f3rych zawarto\u015b\u0107 dochodzi nawet do oko\u0142o 70%,\u00a0 oraz bia\u0142ka, stanowi\u0105ce do 20% ich masy. Poza tym zawieraj\u0105 inne cenne sk\u0142adniki, takie jak witaminy i\u00a0zwi\u0105zki mineralne. Z\u00a0drewna leszczyny robiono r\u0119koje\u015bci do narz\u0119dzi gospodarskich, cepy, grabie,\u00a0 faszyn\u0119, tyczki do grochu i\u00a0fasoli. M\u0142ode, d\u0142ugie p\u0119dy s\u0142u\u017cy\u0142y do wyplatania koszyk\u00f3w i p\u0142ot\u00f3w.<\/p>\n<p><strong>Pokr\u00f3j:<\/strong> du\u017cy, wielopienny krzew do 5 m wysoko\u015bci o wzniesionych ga\u0142\u0119ziach.<br \/>\n<strong>Wyst\u0119powanie: <\/strong>pospolita w ca\u0142ej Europie oraz Azji mniejszej. W Polsce mo\u017cemy j\u0105 spotka\u0107 na terenie ca\u0142ego kraju, w g\u00f3rach do 1300 m.n.p.m.<br \/>\n<strong>Li\u015bcie: <\/strong>li\u015bcie du\u017ce do 10 cm, na kr\u00f3tkiej ok. 1 cm szypu\u0142ce podw\u00f3jnie pi\u0142kowane, blaszka li\u015bciowa szeroko owalna.<br \/>\n<strong>Kora: <\/strong>barwy popielatej, g\u0142adka z poziomymi kreskami.<br \/>\n<strong>Kwiaty i owoce: <\/strong>kwitnie od lutego do kwietnia. Kwiaty m\u0119skie zebrane w kotki zgrupowane po 2 do 4, bardzo obficie pyl\u0105 na \u017c\u00f3\u0142to. Kwiaty \u017ce\u0144skie niepozorne, widoczne s\u0105 tylko czerwone znamiona na kr\u00f3tkop\u0119dach. Owocem jest popularny orzech laskowy.<br \/>\n<strong>Ciekawostki: <\/strong>leszczynowe p\u0119dy z uwagi na ich gi\u0119tko\u015b\u0107 by\u0142y kiedy\u015b u\u017cywane do wyrobu w\u0119dek.<\/p>\n<p><strong><a href=\"http:\/\/swietodrzewa.pl\/?attachment_id=7809\" target=\"_blank\" rel=\"attachment wp-att-7809\"><img loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-7809\" title=\"\u015aliwa tarnina. Fot. Klub Gaja \/ Marcin Karetta\" src=\"http:\/\/swietodrzewa.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/Tarnina-owoce--300x200.jpg\" alt=\"\u015aliwa tarnina. Fot. Klub Gaja \/ Marcin Karetta\" width=\"250\" height=\"167\" srcset=\"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/Tarnina-owoce--300x200.jpg 300w, https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/Tarnina-owoce-.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 250px) 100vw, 250px\" \/><\/a>4. \u015aliwa tarnina <em>Prunus spinosa &#8211;\u00a0<\/em><\/strong><strong>nazwy ludowe: tarnina, tar\u0144, tarka, ciarki.\u00a0<\/strong>Silnie rozga\u0142\u0119ziony, ciernisty krzew. Pospolita niemal w ca\u0142ej Polsce. w otwartym krajobrazie p\u00f3l i \u0142\u0105k tworzy charakterystyczne zakrzewienia zwane\u00a0 czy\u017cniami. Tarnina jest bardzo cenn\u0105 ro\u015blin\u0105 miododajn\u0105, dostarcza zar\u00f3wno py\u0142ku, jak i nektaru. Jej owoce s\u0105 ch\u0119tnie zjadane przez ptactwo. Od dawna u\u017cywana w kuchni wielu narod\u00f3w. Francuzi z niedojrza\u0142ych owoc\u00f3w robili np. marynaty w occie. W Polsce wyrabiano z nich wino. Wi\u0105zki tarniny wykorzystywane s\u0105 w t\u0119\u017cniach solankowych.\u00a0 W ludowej tradycji wierzono, \u017ce jej ostre kolce mog\u0105 odstrasza\u0107 \u017cywe stworzenia i le\u015bne demony. Dlatego ca\u0142e ga\u0142\u0105zki wieszano nad wej\u015bciem do chaty, obory czy chlewu.<\/p>\n<p><strong>Pokr\u00f3j: <\/strong>ma form\u0119 krzewiast\u0105\u00a0 dorasta w\u00f3wczas do 3 m, bardzo rzadko mo\u017ce przybiera\u0107 form\u0119 drzewa i w\u00f3wczas mo\u017ce dorasta\u0107 do 6 m. Tworzy tak zwane czy\u017cnie czyli g\u0119ste zakrzewienia.<br \/>\n<strong>Wyst\u0119powanie<\/strong>: wyst\u0119puje prawie w ca\u0142ej Europie, zachodniej Azji oraz p\u00f3\u0142nocnej Afryce. W Polsce pospolita na terenie ca\u0142ego kraju.<br \/>\n<strong>Li\u015bcie: <\/strong>o brzegu pi\u0142owanyms\u0105 jajowate, eliptyczne lub lancetowate o d\u0142ugo\u015bci od 2 do 4 cm, osadzone s\u0105 skr\u0119tolegle na p\u0119dach.<br \/>\n<strong>Kwiaty i owoce: <\/strong>bia\u0142e kwiaty maj\u0105 \u015brednic\u0119 od 1,2 cm do 1,8 cm,osadzone s\u0105 najcz\u0119\u015bciej pojedynczo, wi\u0119ksze skupienia tworz\u0105 na ko\u0144cach p\u0119d\u00f3w. Owocem s\u0105 kuliste pestkowce barwy czarnosinej z niebieskawym nalotem.<br \/>\n<strong>Kora: <\/strong>bardzo ciemna, prawie czarna.<br \/>\n<strong>Ciekawostki: <\/strong>od tarniny swoj\u0105 nazw\u0119 wzi\u0119\u0142o wiele Polskich miejscowo\u015bci np. Tarn\u00f3w, Tarn\u00f3w Opolski, Tarnowskie G\u00f3ry.<\/p>\n<p><strong><a href=\"http:\/\/swietodrzewa.pl\/?attachment_id=7812\" target=\"_blank\" rel=\"attachment wp-att-7812\"><img loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-7812\" title=\"Dere\u0144 jadalny. Fot. Klub Gaja \/ Jola Migda\u0142\" src=\"http:\/\/swietodrzewa.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/Deren_jadalny_JM-300x199.jpg\" alt=\"Dere\u0144 jadalny. Fot. Klub Gaja \/ Jola Migda\u0142\" width=\"250\" height=\"166\" srcset=\"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/Deren_jadalny_JM-300x199.jpg 300w, https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/Deren_jadalny_JM.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 250px) 100vw, 250px\" \/><\/a>5. Dere\u0144 jadalny <em>Cornus mas &#8211; <\/em><\/strong>tworzy roz\u0142o\u017cysty krzew lub ma\u0142e drzewo. Zalicza si\u0119 do najstarszych drzew owocuj\u0105cych. Prawdopodobnie ju\u017c 5000 lat temu ludzie \u017cywili si\u0119 jego owocami. W swoim naturalnym \u015brodowisku ro\u015bnie zw\u0142aszcza w zaro\u015blach i na zalesionych stokach. Jest bardzo wytrzyma\u0142y na mrozy i susze. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie owoce derenia wykorzystuje si\u0119 do wyrobu smacznych i zdrowych przetwor\u00f3w \u2013\u00a0 konfitur, d\u017cem\u00f3w, sok\u00f3w oraz nalewek, zw\u0142aszcza cenionej dereni\u00f3wki. Prawdziwym przysmakiem i jest kiszony dere\u0144, produkowany ju\u017c w XVII w. w kuchni dworskiej. W 2008 roku zosta\u0142 wpisany na list\u0119\u00a0Produkt\u00f3w Tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Ze wzgl\u0119du na du\u017c\u0105 zawarto\u015b\u0107 witaminy C i \u017celaza owoce derenia stosuje si\u0119 jako lek wzmacniaj\u0105cy odporno\u015b\u0107 organizmu i przeciwdzia\u0142aj\u0105cy anemii. Dere\u0144 posiada bardzo twarde i cenione drewno. Wykonywano z niego mi\u0119dzy innymi elementy mechanizm\u00f3w zegarowych.<\/p>\n<p><strong>Pokr\u00f3j:<\/strong> tworzy roz\u0142o\u017cysty krzew lub ma\u0142e drzewo mog\u0105ce osi\u0105gn\u0105\u0107 3\u20137 m wysoko\u015bci.<br \/>\n<strong>Wyst\u0119powanie<\/strong>: naturalnie wyst\u0119powa\u0142 w \u015brodkowej i po\u0142udniowo wschodniej Europie oraz zachodniej Azji. Obecnie uprawiany w wielu krajach.<br \/>\n<strong>Li\u015bcie: <\/strong>o jajowatym kszta\u0142cie z zaostrzon\u0105 ko\u0144c\u00f3wk\u0105, o d\u0142ugo\u015bci 5-10 cm u\u0142o\u017cone s\u0105 naprzeciwlegle na p\u0119dach.<br \/>\n<strong>Kwiaty i owoce: <\/strong>kwiaty barwy \u017c\u00f3\u0142tej zebrane w baldachy z czterema p\u0142atkami kwitn\u0105 przed rozwojem li\u015bci. Owoce ciemnoczerwone pod\u0142u\u017cne o d\u0142ugo\u015bci oko\u0142o 2 cm.<br \/>\n<strong>Kora: <\/strong>oliwkowozielona,cienka, sp\u0119kana, \u0142uszcz\u0105ca si\u0119 drobnymi p\u0142atami.<br \/>\n<strong>Ciekawostki<\/strong>: jadalne owoce derenia s\u0105 bogate w taniny, polifenole, kwasy organiczne, witamin\u0119 C i antocyjany.<\/p>\n<p><strong><a href=\"http:\/\/swietodrzewa.pl\/?attachment_id=7813\" target=\"_blank\" rel=\"attachment wp-att-7813\"><img loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-7813\" title=\"G\u0142og jednoszyjkowy. Fot. Klub Gaja \/ Jola Migda\u0142\" src=\"http:\/\/swietodrzewa.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/Glog_JM-300x225.jpg\" alt=\"G\u0142og jednoszyjkowy. Fot. Klub Gaja \/ Jola Migda\u0142\" width=\"250\" height=\"188\" srcset=\"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/Glog_JM-300x225.jpg 300w, https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/Glog_JM.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 250px) 100vw, 250px\" \/><\/a>6. G\u0142\u00f3g jednoszyjkowy<em> Crataegus monogyna &#8211;\u00a0<\/em><\/strong><strong>nazwy ludowe: babim\u0105ka, zaj\u0119cze gruszki, ptasi chleb.\u00a0<\/strong>Pospolity krzew lub niskie drzewo wyst\u0119puj\u0105cy niemal w ca\u0142ej Europie.\u00a0 W Polsce jest jednym z podstawowych gatunk\u00f3w naturalnych zadrzewie\u0144 \u015br\u00f3dpolnych. Jest bardzo odporny na czynniki klimatyczne i d\u0142ugowieczny. Kwiaty g\u0142ogu s\u0105 miododajne i przyci\u0105gaj\u0105 owady zapylaj\u0105ce. Jego cierniste korony oferuj\u0105 bezpieczne miejsca l\u0119gowe dla ptak\u00f3w, a czerwone owoce s\u0105 dla nich przysmakiem. G\u0142\u00f3g od dawna stosowany by\u0142 w medycynie ludowej i zio\u0142olecznictwie, m.in. w leczeniu dolegliwo\u015bci sercowych. Wytwarza si\u0119 te\u017c z niego konfitury, syropy, wina. W dawnej Polsce ch\u0142opi wierzyli, \u017ce krzewy g\u0142ogu, rosn\u0105ce na miedzach, chroni\u0105 zbo\u017ca przed szkodnikami.<\/p>\n<p><strong>Pokr\u00f3j:<\/strong> krzew lub niskie drzewo. Dorasta do 6\u20138 m wysoko\u015bci, ma silnie zdrewnia\u0142e cierniste ga\u0142\u0119zie.<br \/>\n<strong>Wyst\u0119powanie<\/strong>: naturalnie wyst\u0119puje w Europie, Zachodniej Azji i P\u00f3\u0142nocnej Afryce, rozprzestrzeni\u0142 si\u0119 w Afryce, Ameryce P\u00f3\u0142nocnej, Australii i Nowej Zelandii. W Polsce jest pospolity z wyj\u0105tkiem wy\u017cszych partii g\u00f3r.<br \/>\n<strong>Li\u015bcie: <\/strong>ustawione skr\u0119tolegle, jajowate o d\u0142ugo\u015bci od 3 do 6 cm z 3-7 klapami ca\u0142obrzegie.<br \/>\n<strong>Kwiaty i owoce: <\/strong>kwiaty bia\u0142e pi\u0119ciop\u0142atkowezebrane w podbaldachy. Czerwone owoce s\u0105 jajowate lub kuliste.<br \/>\n<strong>Kora: <\/strong>ciemnobrunatna, sp\u0119kana w w\u0105skie pasma lub prostok\u0105ty.<br \/>\n<strong>Ciekawostki: <\/strong>g\u0142\u00f3g bardzo dobrze nadaje si\u0119 na \u017cywop\u0142oty poniewa\u017c dobrze znosi strzy\u017cenie, bogate w witamin\u0119 C owoce s\u0105 jadalne.<\/p>\n<p><strong><a href=\"http:\/\/swietodrzewa.pl\/?attachment_id=7816\" target=\"_blank\" rel=\"attachment wp-att-7816\"><img loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-7816\" title=\"Kruszyna pospolita. Fot. Klub Gaja \/ Marcin Karetta\" src=\"http:\/\/swietodrzewa.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/kruszyna-pospolita-Marcin-Karetta-1-300x200.jpg\" alt=\"Kruszyna pospolita. Fot. Klub Gaja \/ Marcin Karetta\" width=\"250\" height=\"167\" srcset=\"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/kruszyna-pospolita-Marcin-Karetta-1-300x200.jpg 300w, https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/kruszyna-pospolita-Marcin-Karetta-1.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 250px) 100vw, 250px\" \/><\/a>7. Kruszyna pospolita <em>Frangula alnus.\u00a0<\/em><\/strong>Bywa nazywana <strong>szak\u0142akiem kruszyn\u0105, troszczyn\u0105 wilczyn\u0105<\/strong>. Jest krzewem osi\u0105gaj\u0105cym wysoko\u015b\u0107 5 m. Ga\u0142\u0105zki ma delikatne, cienkie i do\u015b\u0107 kruche, od czego wzi\u0119\u0142a swoj\u0105 nazw\u0119. Jest\u00a0 ro\u015blin\u0105 mrozoodporn\u0105, niewybredn\u0105 co do nas\u0142onecznienia, kt\u00f3ra doskonale ro\u015bnie zar\u00f3wno w pe\u0142nym s\u0142o\u0144cu, jak i g\u0142\u0119bokim cieniu. Wyst\u0119puje w\u00a0ca\u0142ej Polsce, zw\u0142aszcza na ni\u017cu i\u00a0w\u00a0pa\u015bmie pog\u00f3rzy. Najch\u0119tniej ro\u015bnie w\u00a0lasach, borach, zaro\u015blach i\u00a0zadrzewieniach \u015br\u00f3dpolnych. W Polsce do 2014 r. by\u0142a obj\u0119ta cz\u0119\u015bciow\u0105 ochron\u0105 gatunkow\u0105.<br \/>\nKruszyna ma zdolno\u015b\u0107 samozapylania kwiat\u00f3w, ale jako ro\u015blina miododajna ch\u0119tnie korzysta z\u00a0us\u0142ug pszcz\u00f3\u0142. Stanowi r\u00f3wnie\u017c cenny dla nich po\u017cytek. Niegdy\u015b u\u017cywano do wytwarzania materia\u0142\u00f3w barwiarskich \u2013 komponenty zawarte s\u0105 w\u00a0korze, drewnie, li\u015bciach i\u00a0owocach tego krzewu. Jej kora zawiera glikozyd antrachinowy \u2013 glikofrangulin\u0119, niegdy\u015b powszechnie stosowany jako lek przeczyszczaj\u0105cy i\u00a0\u0142agodnie \u017c\u00f3\u0142ciop\u0119dny.\u00a0 Wchodzi on wci\u0105\u017c w\u00a0sk\u0142ad licznych mieszanek zio\u0142owych i\u00a0preparat\u00f3w u\u017cywanych na zaparcia, choroby w\u0105troby, \u015bledziony i\u00a0dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych.<\/p>\n<p><strong>Pokr\u00f3j: <\/strong>zazwyczaj przybiera form\u0119 krzewiast\u0105, bardzo rzadko niewysokie drzewko o wysoko\u015bci do 5 m.<br \/>\n<strong>Wyst\u0119powanie<\/strong>: wyst\u0119puje w p\u00f3\u0142nocno-zachodniej Afryce, Europie i zachodniej Azji. W Ameryce P\u00f3\u0142nocnej jest uznawana za ro\u015blin\u0119 inwazyjn\u0105. W Polsce pospolita na terenie ca\u0142ego kraju z wyj\u0105tkiem wy\u017cszych partii g\u00f3r.<br \/>\n<strong>Li\u015bcie: <\/strong>ustawione skr\u0119tolegle o d\u0142ugo\u015bci od 3 do 7 cm, odwrotnie jajowate lub eliptyczne. Blaszka li\u015bciowa ca\u0142obrzega.<br \/>\n<strong>Kwiaty i owoce: <\/strong>kwiaty bia\u0142e drobne na kr\u00f3tkich szypu\u0142kach, wyrastaj\u0105 po 2-10 z k\u0105cik\u00f3w li\u015bci. Owocem s\u0105 kuliste czarne pestkowce.<br \/>\n<strong>Kora: <\/strong>ciemnobr\u0105zowa z bia\u0142ymi plamkami.<br \/>\n<strong>Ciekawostki: <\/strong>nazwa krzewu wzi\u0119\u0142a si\u0119 od kruchych ga\u0142\u0119zi, kora kruszyny stosowana jest w lecznictwie.<\/p>\n<p><del>\u00a0<\/del><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; 1. Dzika r\u00f3\u017ca Rosa canina &#8211; krzewy r\u00f3\u017cy dzikiej porastaj\u0105 ca\u0142\u0105 Europ\u0119. W\u00a0Polsce wyst\u0119puj\u0105 od wybrze\u017ca Ba\u0142tyku po wy\u017csze po\u0142o\u017cenia g\u00f3rskie, trzymaj\u0105c si\u0119 przede wszystkim prze\u015bwietlonych las\u00f3w. Spotykamy je r\u00f3wnie\u017c w\u00a0zbiorowiskach zaro\u015blowych oraz na \u015br\u00f3dpolnych miedzach i przydro\u017cach. Dorasta do 3 m wysoko\u015bci,\u00a0 tworz\u0105c kolczast\u0105 pl\u0105tanin\u0119. Owoce dzikiej r\u00f3\u017cy dostarczaj\u0105c wielu witamin: B1, B2, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":7007,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/7770"}],"collection":[{"href":"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7770"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/7770\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7820,"href":"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/7770\/revisions\/7820"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/7007"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7770"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}