{"id":6319,"date":"2015-08-17T14:47:43","date_gmt":"2015-08-17T12:47:43","guid":{"rendered":"http:\/\/swietodrzewa.pl\/?p=6319"},"modified":"2015-08-24T14:52:14","modified_gmt":"2015-08-24T12:52:14","slug":"powalone-drzewa-to-dla-jelenia-powod-do-wiekszej-czujnosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/?p=6319","title":{"rendered":"Powalone drzewa to dla jelenia pow\u00f3d do wi\u0119kszej czujno\u015bci"},"content":{"rendered":"
W lasach, gdzie pe\u0142no jest powalonych pni drzew, jelenie staj\u0105 si\u0119 wyj\u0105tkowo czujne i ostro\u017cne, zw\u0142aszcza je\u015bli w pobli\u017cu wyst\u0119puj\u0105 wilki. Zaobserwowany w Puszczy Bia\u0142owieskiej efekt naukowcy z Polski i Holandii opisali w „Behavioral Ecology”.<\/div>\n

<\/p>\n

\n

Martwe drewno jest nie mniej wa\u017cnym elementem lasu ni\u017c ro\u015bliny \u017cywe – to stwierdzenie staje si\u0119 tym bardziej aktualne, im lepiej rozumiemy rol\u0119, jak\u0105 w ekosystemach le\u015bnych pe\u0142ni\u0105 zalegaj\u0105ce pniaki, k\u0142ody i wykroty. Pr\u00f3chniej\u0105ce drewno jest siedliskiem rozmaitych owad\u00f3w, wij\u00f3w, paj\u0119czak\u00f3w i \u015blimak\u00f3w, dlatego dla wi\u0119kszych zwierz\u0105t stanowi zarazem sto\u0142\u00f3wk\u0119 i schronienie. A poniewa\u017c martwe pniaki \u015bwietnie ch\u0142on\u0105 wilgo\u0107, ich obecno\u015b\u0107 wp\u0142ywa na mikroklimat i retencyjne w\u0142a\u015bciwo\u015bci las\u00f3w.<\/p>\n

\"Jele\u0144\"<\/a>Nowe \u015bwiat\u0142o na rol\u0119 martwych drzew w lasach rzucaj\u0105 badania prowadzone w Puszczy Bia\u0142owieskiej przez naukowc\u00f3w z Instytutu Biologii Ssak\u00f3w Polskiej Akademii Nauk (IBS PAN) w Bia\u0142owie\u017cy i holenderskiego Wageningen University.<\/p>\n

Badacze ci analizowali nagrania z fotopu\u0142apek – ukrytych w lesie kamer, pozwalaj\u0105cych filmowa\u0107 zachowanie jeleni, m.in. w pobli\u017cu zwalonych k\u0142\u00f3d i pniak\u00f3w. Cz\u0119\u015b\u0107 kamer umieszczono w le\u015bnych ostojach, gdzie znajduj\u0105 si\u0119 centralne fragmenty wilczych terytori\u00f3w, cz\u0119\u015b\u0107 w s\u0105siedztwie ludzkich osiedli – na terenach, od kt\u00f3rych wilki trzymaj\u0105 si\u0119 z daleka.<\/p>\n

Analizuj\u0105c nagrania naukowcy zwracali uwag\u0119 na to, kiedy jelenie spokojnie \u017cerowa\u0142y, a kiedy rozgl\u0105da\u0142y si\u0119 i strzyg\u0142y uszami, co \u015bwiadczy o wi\u0119kszej czujno\u015bci.<\/p>\n

Zauwa\u017cyli oni, \u017ce jelenie okazuj\u0105 strach nie tyle w pobli\u017cu ludzi, co raczej w g\u0142\u0119bi lasu, gdzie najbardziej niespokojne by\u0142y w pobli\u017cu zwalonych drzew i skupisk pniak\u00f3w (mniej ch\u0119tnie tam \u017cerowa\u0142y i ogryza\u0142y m\u0142ode drzewa). Wzrost czujno\u015bci pozwala s\u0105dzi\u0107, \u017ce jelenie uwa\u017caj\u0105 te miejsca za wyj\u0105tkowo niebezpieczne. Si\u0142a tego efektu zale\u017cy od blisko\u015bci do centrum wilczego terytorium.<\/p>\n

Jele\u0144 unika wchodzenia w granice wilczych terytori\u00f3w, omijaj\u0105c zw\u0142aszcza miejsca, w kt\u00f3rych znajduj\u0105 si\u0119 zwaliska pni i k\u0142\u00f3d. Z naszego badania wynika, \u017ce ma to zwi\u0105zek ze strachem. Taka reakcja wynika prawdopodobnie z faktu, \u017ce pnie drzew ograniczaj\u0105 widoczno\u015b\u0107 albo utrudniaj\u0105 jeleniom ewentualn\u0105 ucieczk\u0119, gdyby pojawi\u0142 si\u0119 wilk<\/em> – t\u0142umaczy g\u0142\u00f3wny autor publikacji, dr hab. Dries Kuijper<\/strong> z IBS PAN.\u00a0Niesamowicie jest obserwowa\u0107, jak reakcja jeleni na zwalone pnie drzew modyfikowana jest przez obecno\u015b\u0107 wilk\u00f3w. Okazuje si\u0119, \u017ce martwe drewno jest postrzegane przez jelenie jako co\u015b niebezpiecznego, kiedy znajduj\u0105 si\u0119 one bli\u017cej centralnych cz\u0119\u015bci terytorium wilk\u00f3w\u00a0<\/em>– podkre\u015bli\u0142.<\/p>\n

Stare puszcze i rezerwaty le\u015bne to jedne z niewielu miejsc, w kt\u00f3rych mo\u017cna spotka\u0107 du\u017c\u0105 ilo\u015b\u0107 martwego drewna: starych, obumar\u0142ych drzew, kt\u00f3re padaj\u0105 na ziemi\u0119 i zalegaj\u0105 przez lata. W lasach zarz\u0105dzanych przez le\u015bniczych, jakich w Polsce i Europie mamy wiele, jest jednak sytuacja do\u015b\u0107 rzadka. Wysokie drzewa s\u0105 tam wycinane, nim zd\u0105\u017c\u0105 pa\u015b\u0107 ze staro\u015bci i obumrze\u0107. Je\u015bli ju\u017c padn\u0105 same z siebie, szybko s\u0105 z lasu usuwane. Nasze badanie pokazuje znaczenie naturalnych proces\u00f3w, jakie mo\u017cna zaobserwowa\u0107 w parkach narodowych, a jakich raczej nie spotkamy w lasach zarz\u0105dzanych przez ludzi. Taki nieoczekiwany efekt obecno\u015bci martwego drewna<\/em>\u00a0– zauwa\u017ca dr Kuijper<\/strong>.<\/p>\n

\"\u0141anie<\/a>Zauwa\u017cy\u0142 te\u017c, \u017ce sadz\u0105c szk\u00f3\u0142ki le\u015bne, a p\u00f3\u017aniej je wycinaj\u0105c, ludzie pozbawiaj\u0105 las wi\u0119kszo\u015bci proces\u00f3w zachodz\u0105cych w warunkach naturalnych, np. w Puszczy Bia\u0142owieskiej.<\/p>\n

Dr Kuijper zwraca uwag\u0119, \u017ce po latach nieobecno\u015bci do Europy wracaj\u0105 dzi\u015b du\u017ce drapie\u017cniki, m.in. wilki, i pr\u00f3buj\u0105 \u017cy\u0107 w \u015brodowisku coraz bardziej zdominowanym i zmienionym przez cz\u0142owieka. Niewiele jednak wiemy, jak w nowych okoliczno\u015bciach ich obecno\u015b\u0107 wp\u0142ynie na inne gatunki. Podczas bada\u0144 w Bia\u0142owieskim Parku Narodowym wykazali\u015bmy, \u017ce cz\u0142owiek wywiera wyra\u017any wp\u0142yw na relacje pomi\u0119dzy drapie\u017cnikiem a ofiar\u0105. Z powodu aktywno\u015bci cz\u0142owieka wilki s\u0105 dzi\u015b najbardziej aktywne w g\u0142\u0119bi lasu, dlatego jelenie najbezpieczniej czuj\u0105 si\u0119 bli\u017cej ludzi<\/em>\u00a0– powiedzia\u0142.<\/p>\n

Naukowcy uwa\u017caj\u0105, \u017ce nasz wp\u0142yw na naturalne relacje mi\u0119dzygatunkowe b\u0119dzie si\u0119 zwi\u0119ksza\u0142. Dotyczy to niekt\u00f3rych obszar\u00f3w Europy, zw\u0142aszcza kraj\u00f3w o du\u017cej g\u0119sto\u015bci zaludnienia, takich jak Niemcy, gdzie wilk\u00f3w przybywa – zaznaczy\u0142 ekspert z IBS PAN.<\/p>\n

Fakt, \u017ce jelenie mniej ch\u0119tnie \u017ceruj\u0105 w pobli\u017cu stert powalonych pniak\u00f3w, oznacza wi\u0119ksz\u0105 szans\u0119 na wzrost m\u0142odych drzewek i regeneracj\u0119 lasu. We wcze\u015bniejszych badaniach dr Kuijper wykaza\u0142, \u017ce podobn\u0105 reakcj\u0119 (wi\u0119ksz\u0105 czujno\u015b\u0107 jeleni) wywo\u0142uje obecno\u015b\u0107 wilczych odchod\u00f3w.<\/p>\n

\u017br\u00f3d\u0142o: PAP – Nauka w Polsce<\/strong><\/a><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W lasach, gdzie pe\u0142no jest powalonych pni drzew, jelenie staj\u0105 si\u0119 wyj\u0105tkowo czujne i ostro\u017cne, zw\u0142aszcza je\u015bli w pobli\u017cu wyst\u0119puj\u0105 wilki. Zaobserwowany w Puszczy Bia\u0142owieskiej efekt naukowcy z Polski i Holandii opisali w „Behavioral Ecology”.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6320,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[15],"tags":[47],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6319"}],"collection":[{"href":"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6319"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6319\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6325,"href":"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6319\/revisions\/6325"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6320"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6319"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6319"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6319"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}