{"id":9990,"date":"2018-02-28T06:36:33","date_gmt":"2018-02-28T05:36:33","guid":{"rendered":"http:\/\/swietodrzewa.pl\/?p=9990"},"modified":"2018-11-09T11:55:09","modified_gmt":"2018-11-09T10:55:09","slug":"16-finalistow-drzewa-roku-2018-wola-o-pomoc-dla-drzew","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/?p=9990","title":{"rendered":"16. finalist\u00f3w Drzewa Roku 2018 wo\u0142a o pomoc dla drzew!"},"content":{"rendered":"

Tegoroczna edycja konkursu Drzewo Roku, organizowana ju\u017c po raz \u00f3smy przez Klub Gaja to ponad 50. drzew z ca\u0142ej Polski i swoisty apel o ich ochron\u0119. Jury konkursu \u2013 z\u0142o\u017cone ze specjalist\u00f3w r\u00f3\u017cnych dziedzin i mi\u0142o\u015bnik\u00f3w drzew zarazem \u2013 wybra\u0142o 16. drzew, kt\u00f3re s\u0105 symbolem lokalnych spo\u0142eczno\u015bci, a tak\u017ce cz\u0119\u015bci\u0105 naszej kultury i historii. Niestety wiele ze zg\u0142oszonych w tym roku drzew zosta\u0142o ju\u017c wyci\u0119tych i mo\u017cemy je tylko wspomina\u0107. Inne ci\u0105gle zagro\u017cone s\u0105 wycink\u0105, a udzia\u0142 w konkursie ich mi\u0142o\u015bnicy i opiekunowie uwa\u017caj\u0105 za ostatni\u0105 szans\u0119 ich ocalenia.<\/strong><\/p>\n

\"\"

Topola Helena – Drzewo Roku 2017. Fot. Klub Gaja\/Beata Tarnawa<\/p><\/div>\n

Drzewa nie m\u00f3wi\u0105, ale dzi\u0119ki konkursowi Drzewo Roku Klubu Gaja i mi\u0142o\u015bnikom drzew z ca\u0142ej Polski mo\u017cemy o nich us\u0142ysze\u0107. W\u015br\u00f3d tegorocznych zg\u0142osze\u0144 znalaz\u0142y si\u0119 drzewa w r\u00f3\u017cnym wieku \u2013 od tych najstarszych ponad 600 \u2013letnich \u015bwiadk\u00f3w historii do dopiero niedawno zasadzonych, reprezentuj\u0105ce r\u00f3\u017cne gatunki \u2013 od majestatycznych d\u0119b\u00f3w, lip i platan\u00f3w pocz\u0105wszy, ko\u0144cz\u0105c na mniej popularnych gruszach, leszczynach, wierzbach czy topolach. Wszystkie je \u0142\u0105cz\u0105 ciekawe, cz\u0119sto ma\u0142o znane, ale wzruszaj\u0105ce opowie\u015bci zwi\u0105zane  z samym drzewem, histori\u0105 rodzinn\u0105 b\u0105d\u017a miejscem w kt\u00f3rym rosn\u0105. Wszystkie maj\u0105 swoich mi\u0142o\u015bnik\u00f3w i opiekun\u00f3w, kt\u00f3rzy staraj\u0105 si\u0119 o nie dba\u0107 i o nich opowiada\u0107.<\/p>\n

Niestety tegoroczne zg\u0142oszenia to cz\u0119sto historie drzew wyci\u0119tych, kt\u00f3re mo\u017cemy ju\u017c tylko wspomina\u0107. Jednym z nich  jest Topola Toli, rosn\u0105ca jeszcze do niedawna na osiedlu Z\u0142otego Wieku w  Nowej Hucie. By\u0142a najukocha\u0144szym drzewem wszystkich zamieszkuj\u0105cych osiedle dzieci. W topoli znajdowa\u0142a si\u0119 dziupla, a w owej dziupli przez ostatnie siedem lat mieszka\u0142a papuga, kt\u00f3rej dzieci nada\u0142y imi\u0119 Agata. Niestety komu\u015b bardziej zale\u017ca\u0142o na wysepkach i poszerzeniu drogi, a mniej na przyrodzie i ukochanym pupilu dzieci, w zwi\u0105zku z tym otru\u0142 papug\u0119. Potem zosta\u0142o \u015bci\u0119te drzewo. Kolejnym drzewem zg\u0142oszonym do konkursu, kt\u00f3rego ju\u017c nie ma, by\u0142 ponad 200-letni pomnik przyrody – leszczyna turecka z warszawskiego \u015ar\u00f3dmie\u015bcia. By\u0142a jedyn\u0105 przeszkod\u0105 dla dewelopera aby zabudowa\u0107 dzia\u0142k\u0119 na kt\u00f3rej ros\u0142a. Pomimo stara\u0144 wielu os\u00f3b i organizacji niespodziewanie zosta\u0142a \u015bci\u0119ta. W kolejce czekaj\u0105 wnioski na wycink\u0119 kolejnych pomnik\u00f3w przyrody. Jedynym pozytywem w ca\u0142ej tej bulwersuj\u0105cej sprawie jest fakt, \u017ce dzi\u0119ki temu drzewu s\u0105siedzi kt\u00f3rzy przedtem nie znali si\u0119, zacz\u0119li ze sob\u0105 rozmawia\u0107. A tak\u017ce g\u0142o\u015bno m\u00f3wi\u0107 o ekologii i znaczeniu drzew w mie\u015bcie.<\/p>\n

Wiele drzew ci\u0105gle zagro\u017conych jest wycink\u0105. Jak cho\u0107by ponad 200 letni d\u0105b bez imienia, jedno z niewielu tak starych drzew na terenie gminy Lanckorona, czy obj\u0119ty ochron\u0105 pomnikow\u0105 d\u0105b rosn\u0105cy na Bielanach w Warszawie, w miejscu gdzie ma powsta\u0107 osiedle mieszkaniowe. O orzecha Janka rosn\u0105cego na by\u0142ych ogr\u00f3dkach dzia\u0142kowych w Opolu martwi\u0105 si\u0119 dzia\u0142kowicze, kt\u00f3rzy dowiedzieli si\u0119, \u017ce teren ten wykupi\u0142 deweloper i b\u0119dzie budowa\u0142 tam domy. Ostatnio dostrzegli nawet na jego korze smutn\u0105 min\u0119. \u201eTo drzewo jak inne czuje, a my byli\u015bmy bezsilni w jego ocaleniu\u201d \u2013 m\u00f3wi\u0105 dzia\u0142kowicze. R\u00f3wnie\u017c nieszcz\u0119\u015bliwa lokalizacja pewnej topoli z Opola, kt\u00f3ra ro\u015bnie na granicy dzia\u0142ek zagra\u017ca jej \u017cyciu. Zosta\u0142a posadzona przez pradziadka Wincentego z okazji zako\u0144czenia II wojny \u015bwiatowej. Jest rodzinn\u0105 pami\u0105tk\u0105, jednak przez s\u0105siad\u00f3w jest ci\u0105gle krytykowana, a nawet podkopywana.<\/p>\n

\u201e Stare drzewa to nasze dziedzictwo i podtrzymywanie \u017cywej tradycji. To tak\u017ce pi\u0119kno i ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107. Bardzo to niepokoj\u0105ce \u017ce nie szanujemy wszystkich tych warto\u015bci i dla dora\u017anego zysku niszczymy drzewa, krajobraz i opowie\u015bci. Drzewa to nasi przyjaciele.\u201d – m\u00f3wi Jacek Bo\u017cek<\/strong> z Klubu Gaja<\/p>\n

Fina\u0142owa 16. konkursu Drzewo Roku 2018<\/u><\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>D\u0105b Mieszko w Ko\u0144czycach Wielkich (gmina Ha\u017clach, woj. \u015bl\u0105skie)<\/strong> \u2013 d\u0105b szypu\u0142kowy, wiek ok. 500 lat,<\/em> wysoko\u015b\u0107 30 m, obw\u00f3d 856 cm \u2013 910 cm, obj\u0119ty ochron\u0105 pomnikow\u0105 w 1954 roku.<\/em>  Zg\u0142oszony<\/em> przez Komisj\u0119 Ochrony Przyrody – Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze \u201eBeskid \u015al\u0105ski\u201d Oddzia\u0142 w Cieszynie.<\/em><\/p>\n

Jest najgrubszym i jednym z najstarszych d\u0119b\u00f3w w wojew\u00f3dztwie \u015bl\u0105skim. Za spraw\u0105 wieku i osi\u0105gni\u0119tych rozmiar\u00f3w nale\u017cy te\u017c do d\u0119bowej elity w Polsce. Drzewo ro\u015bnie w parku otaczaj\u0105cym dawny zamek Larisch\u00f3w i Thun\u00f3w. Z drzewem zwi\u0105zanych jest kilka historii. Jedna z nich m\u00f3wi o wojennej wyprawie kr\u00f3la Jana III Sobieskiego pod obl\u0119\u017cony Wiede\u0144. W Ko\u0144czycach zako\u0144czono jeden z dziennych etap\u00f3w marszu, a w pobli\u017cu starych d\u0119b\u00f3w pochowano konie, kt\u00f3re pad\u0142y podczas znojnej w\u0119dr\u00f3wki. Kiedy chor\u0105gwie jazdy opuszcza\u0142y to miejsce, wie\u015bniacy s\u0142yszeli t\u0119skne r\u017cenie pogrzebanych koni. Ludzie zacz\u0119li omija\u0107 to miejsce, szeptaj\u0105c mi\u0119dzy sob\u0105, \u017ce w parku strasz\u0105 duchy husarskich rumak\u00f3w. Aby po\u0142o\u017cy\u0107 temu kres kto\u015b na jednym z d\u0119b\u00f3w zawiesi\u0142 wystrugany z drewna obrazek z wizerunkiem Matki Boskiej. Od tego czasu usta\u0142y tajemnicze r\u017cenia. Z ustnych przekaz\u00f3w dowiadujemy si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce jeszcze w ko\u0144cu XIX wieku w pobli\u017cu starych d\u0119b\u00f3w bi\u0142o \u017ar\u00f3de\u0142ko z krystalicznie czyst\u0105 wod\u0105, kt\u00f3rej szklank\u0119 dla zdrowia codziennie  wypija\u0142a hrabina Gabriela  Thun-Hohenstein. Ona te\u017c by\u0142a fundatork\u0105 nowej, pi\u0119knej kapliczki szafkowej z obrazem Matki Boskiej , kt\u00f3r\u0105 zawieszono na drzewie. Natomiast w okresie suszy w latach 70 XX wieku przychodzi\u0142a tu miejscowa ludno\u015b\u0107 aby modli\u0107 si\u0119 o deszcz. Susza doskwiera\u0142a wtedy ca\u0142emu regionowi. Po wielu dniach \u017carliwych mod\u0142\u00f3w z nieba zacz\u0119\u0142a lecie\u0107 manna przypominaj\u0105ca wygl\u0105dem ry\u017c, a nast\u0119pnie zacz\u0105\u0142 pada\u0107 upragniony deszcz. Obecnie odbywa si\u0119 tu wiele dzia\u0142\u0105\u0144 edukacyjnych zwi\u0105zanych  z historia i legend\u0105 historycznego d\u0119bu. Corocznie od 2008 roku, Komisja Ochrony Przyrody PTTK \u201eBeskid \u015al\u0105ski\u201d w Cieszynie, wsp\u00f3lnie z UG w Ha\u017clachu, organizuje spotkania, prelekcje i konkursy dla m\u0142odzie\u017cy. Powsta\u0142a w 2014 roku \u015bcie\u017cka przyrodnicza  \u201eSzlakiem Pomnik\u00f3w Przyrody\u201d przyci\u0105ga licznych turyst\u00f3w do podziwiania  legendarnego drzewa.<\/p>\n

\"\"<\/a>Jesion Maciej w Bronis\u0142awiu ( gmina Dobra, woj. kujawsko-pomorskie) \u2013 <\/strong>jesion wynios\u0142y, wiek ponad 100 lat, wysoko\u015b\u0107 10 m, obw\u00f3d 400 cm, zg\u0142oszony przez Ann\u0119 Patyk z Bronis\u0142awia.<\/em><\/p>\n

Historia tego drzewa rozpoczyna si\u0119 oko\u0142o roku 1902. W rodzinie ch\u0142opskiej ma\u0142\u017ce\u0144stwa Macieja i Heleny przychodzi na \u015bwiat ich pierwsze dziecko – syn Czes\u0142aw. Szcz\u0119\u015bliwy ojciec sadzi na t\u0119 okoliczno\u015b\u0107 drzewo – jesion. Lata mijaj\u0105, szcz\u0119\u015bliwa rodzina powi\u0119ksza si\u0119, drzewo ro\u015bnie. \u017bycie zaplanowa\u0142o jednak inny scenariusz. Maciej umiera pozostawiaj\u0105c siedmioro dzieci. Najstarszy z rodze\u0144stwa Czes\u0142aw, maj\u0105c w\u00f3wczas 13 lat, musia\u0142 przej\u0105\u0107 opiek\u0119 nad ca\u0142\u0105 rodzin\u0105. Pomaga\u0142  matce w codziennej pracy w gospodarstwie. By\u0142a to ci\u0119\u017cka walka o codzienne prze\u017cycie, byt i chleb. Nie brakowa\u0142o chwil bezradno\u015bci i bezsilno\u015bci. Wtedy to Czes\u0142aw siada\u0142 pod  zasadzonym przez ojca jesionem. Drzewo sta\u0142o  si\u0119 dla niego miejscem rozmy\u015bla\u0144, ale tak\u017ce ostoj\u0105 spokoju, ukojenia i  zebrania my\u015bli. Up\u0142ywa\u0142y lata, czas wojny, wysiedle\u0144 z gospodarstwa i wyw\u00f3zka w Lubelskie. Nasta\u0142  w ko\u0144cu czas, kiedy Czes\u0142aw za\u0142o\u017cy\u0142 rodzin\u0119 wraz z \u017con\u0105 Leokadi\u0105 i dochowa\u0142 si\u0119 syna Zygfryda, z kt\u00f3rym r\u00f3wnie\u017c siada\u0142 pod drzewem. U\u015bwiadomi\u0142 synowi, \u017ce chocia\u017c to tylko drzewo – to jest ono nieformalnym cz\u0142onkiem rodziny. Zrz\u0105dzeniem losu Zygfryd w m\u0142odym wieku nagle straci\u0142 ojca.  Kontynuuj\u0105c  m\u0119sk\u0105 tradycj\u0119, ale tak\u017ce z ogromnej  potrzeby serca siada\u0142 pod pi\u0119knym roz\u0142o\u017cystym jesionem. Wkr\u00f3tce Zygfryd po\u015blubi\u0142 Ann\u0119 – autork\u0119 tej opowie\u015bci. Kiedy urodzi\u0142 im si\u0119 syn Arek  a potem Karol, m\u0105\u017c  opowiedzia\u0142 im ca\u0142\u0105 histori\u0119 drzewa. Drzewo ro\u015bnie po dzie\u0144 dzisiejszy i jest \u015bwiadkiem historii i los\u00f3w tej rodziny ju\u017c od czterech pokole\u0144. Zna ich smutki, troski i rado\u015bci, uto\u017csamia ludzi,  kt\u00f3rych kochali. Na dow\u00f3d tego drzewo ma imi\u0119 MACIEJ, na cze\u015b\u0107 dziadka Macieja, kt\u00f3ry je zasadzi\u0142.<\/p>\n

\"\"<\/a>Kl\u0119cz\u0105ce drzewo w Krasnymstawie ( woj. lubelskie)<\/strong> \u2013 klon jesionolistny, wiek 65 lat, wysoko\u015b\u0107 9 m, obw\u00f3d 182 cm, zg\u0142oszony przez <\/em>Krasnostawski Ruch Ekologiczny „VIRIDIS”.<\/em><\/p>\n

Najbardziej charakterystyczne drzewo miasta Krasnystaw, nazywane przez mieszka\u0144c\u00f3w wygi\u0119tym, krzywym lub kl\u0119cz\u0105cym drzewem. Na pocz\u0105tku XXI wieku, klon wraz z ca\u0142ym drzewostanem rynku zosta\u0142 wskazany do wycinki w ramach opracowanego projektu rewitalizacji przestrzeni rynku miejskiego, co spotka\u0142o si\u0119 ze stanowczym sprzeciwem spo\u0142ecznym. W jego rezultacie powsta\u0142 wariant przedstawiany jako kompromisowy, zachowuj\u0105cy najcenniejsze, cz\u0119sto ponad 100-letnie drzewa. Niestety wp\u00f3\u0142le\u017c\u0105cy klon jesionolistny mia\u0142 zosta\u0107 wyci\u0119ty. Zamiar wycinki uzasadniano jego deformacj\u0105 i rzekomym brakiem estetyki. W obronie drzewa stan\u0105\u0142 wtedy poeta Jan Henryk Cichosz, pisz\u0105c na \u0142amach lokalnej gazety o wyj\u0105tkowym kl\u0119cz\u0105cym drzewie. Organizowane by\u0142y liczne protesty mieszka\u0144c\u00f3w pod przewodnictwem Stowarzyszenia Ekologicznego KRE \u201eVIRIDIS\u201d. Ostatecznie drzewo zosta\u0142o uratowane i wkr\u00f3tce jego sylwetka sta\u0142a si\u0119 symbolem Stowarzyszenia. Z czasem drzewo sta\u0142o si\u0119 swoist\u0105 atrakcj\u0105 turystyczn\u0105, popularnym obiektem dla fotograf\u00f3w, miejscem zabaw dzieci, kt\u00f3re ch\u0119tnie wspinaj\u0105 si\u0119 po jego pe\u0142zaj\u0105cym pniu. Jest tak\u017ce cz\u0119stym tematem dzie\u0142 plastycznych lokalnych artyst\u00f3w oraz dzieci i m\u0142odzie\u017cy szkolnej. Kl\u0119cz\u0105ce drzewo zosta\u0142o tak\u017ce przedstawione na znaczku pocztowym z niewielkiej serii \u201eKrasnystaw\u201d. W rezultacie \u015bmia\u0142o mo\u017ce uchodzi\u0107 za jeden z symboli tego miasta. Forma drzewa, upadaj\u0105cego ku ziemi, jakby prze\u0142amanego, nast\u0119pnie wznosz\u0105cego si\u0119 sw\u0105 koron\u0105 ku s\u0142o\u0144cu symbolizowa\u0107 mo\u017ce determinacj\u0119 w d\u0105\u017ceniu do celu, a tak\u017ce nadziej\u0119, kt\u00f3ra nie pozwala si\u0119 poddawa\u0107. Na pocz\u0105tku roku 2017, gdy w ca\u0142ej Polsce pod top\u00f3r sz\u0142y kolejne drzewostany, powr\u00f3ci\u0142 pomys\u0142 likwidacji drzewostanu z miejskiego rynku. Tym razem kl\u0119cz\u0105ce drzewo jako jedyne mia\u0142o przetrwa\u0107 realizacj\u0119 nowej koncepcji. Jednak i tym razem determinacja mieszka\u0144c\u00f3w i organizacji pozarz\u0105dowych, postawa konserwatora zabytk\u00f3w, a tak\u017ce profesjonalne badania dendrologiczne (zlecone przez Urz\u0105d Miasta), uratowa\u0142y \u201ezielony rynek\u201d.<\/p>\n

\"\"<\/a>Topola Odolanka w Warszawie<\/strong> \u2013 topola, wiek ok. 70 lat, wysoko\u015b\u0107 23 m, obw\u00f3d 620 cm, obj\u0119ta ochrona pomnikow\u0105 w 2017 roku, zg\u0142oszona przez Jacka Kisiela z Warszawy.<\/em><\/p>\n

Odolany to przemys\u0142owa cz\u0119\u015b\u0107 warszawskiej Woli, kt\u00f3ra przekszta\u0142ca si\u0119 w rejon o przewadze zabudowy mieszkaniowej. Zmianie tej towarzysz\u0105 bol\u0105czki typowe dla takiej transformacji: chaos planistyczny wynikaj\u0105cy z braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nadmierne zag\u0119szczenie zabudowy, brak plac\u00f3wek o\u015bwiatowo-opieku\u0144czych, wreszcie \u2013 stopniowe ogo\u0142acanie tych teren\u00f3w z zieleni i drzew. Nieliczny starodrzew, kt\u00f3ry przetrwa\u0142 okres, gdy panowa\u0142 tu przemys\u0142, teraz musi ust\u0105pi\u0107 agresywnym inwestycjom deweloperskim. Drzewa, kt\u00f3re koliduj\u0105 z inwestycjami s\u0105 wycinane i zast\u0119powane m\u0142odymi sadzonkami. Taki los mia\u0142 r\u00f3wnie\u017c przypa\u015b\u0107 w udziale pot\u0119\u017cnej topoli rosn\u0105cej na male\u0144kiej dzia\u0142ce wci\u015bni\u0119tej pomi\u0119dzy dwie dzia\u0142ki inwestycyjne. W tej sytuacji jedyn\u0105 desk\u0105 ratunku dla topoli by\u0142o ustanowienie jej pomnikiem przyrody. Mieszka\u0144cy z trzech okolicznych wsp\u00f3lnot mieszkaniowych z\u0142o\u017cyli w lutym br. spo\u0142eczny wniosek o podj\u0119cie przez Rad\u0119 m.st. Warszawy uchwa\u0142y o uznaniu topoli, nazwanej przez mieszka\u0144c\u00f3w \u201eOdolank\u0105\u201d, pomnikiem przyrody. Przy wsparciu w\u0142adz m.st. Warszawy wniosek uzyska\u0142 wszystkie niezb\u0119dne opinie, a Rada m.st. Warszawy 31 sierpnia 2017 r. podj\u0119\u0142a stosown\u0105 uchwa\u0142\u0119. Dzi\u0119ki spontanicznej akcji mieszka\u0144c\u00f3w drzewo otrzyma\u0142o drug\u0105 szans\u0119 na \u017cycie. Dla wielu jej obro\u0144c\u00f3w jest ona symbolem rodz\u0105cego si\u0119 tu spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego.<\/p>\n

Bukowinian z Bukowiny Sycowskiej<\/strong> (gmina Mi\u0119dzyb\u00f3rz, woj. dolno\u015bl\u0105skie)<\/strong> \u2013 klon srebrzysty, wiek ok. \"\"<\/a>120-130 lat, wys. 30 m, obw\u00f3d 443 cm, zg\u0142oszony przez Paw\u0142a Lenarta z O\u0142awy.<\/em><\/p>\n

W latach 1992-2004 do Bukowiny Sycowskiej, po\u0142o\u017conej na pograniczu wojew\u00f3dztw dolno\u015bl\u0105skiego i wielkopolskiego, je\u017adzi\u0142a bardzo z\u017cyta ze sob\u0105 grupa mi\u0142o\u015bnik\u00f3w las\u00f3w i grzybobra\u0144 z Wroc\u0142awia. Stworzyli oni tzw. \u201eBukowi\u0144ski Kult Lasu Wroc\u0142awskich Grzybiarzy\u201d. Co roku uroczy\u015bcie celebrowano pocz\u0105tek i zako\u0144czenie grzybowego sezonu. \u017byczono sobie pomy\u015blno\u015bci, obfitych zbior\u00f3w i zdrowia. Zanim towarzystwo wyrusza\u0142o w las, po wyj\u015bciu z poci\u0105gu, witano si\u0119 z przepi\u0119knym i dostojnym klonem srebrzystym rosn\u0105cym na stacji kolejowej. Utar\u0142o si\u0119 w zwyczaju, \u017ce przywitanie nieprzeci\u0119tnego drzewa i dotkni\u0119cie go praw\u0105 d\u0142oni\u0105, gwarantuje bezpiecze\u0144stwo w lesie, pomy\u015blne zbiory i szcz\u0119\u015bliwy powr\u00f3t z lasu do poci\u0105gu. Dzisiaj ludzie, kt\u00f3rzy tworzyli t\u0105 grup\u0119 ju\u017c odeszli, a autor tego zg\u0142oszenia jest jedynym \u017cyj\u0105cym \u015bwiadkiem i uczestnikiem zwyczaj\u00f3w starszyzny z Wroc\u0142awia i czuje si\u0119 zaszczycony i zobowi\u0105zany do przekazywania tej niezwyk\u0142ej historii. Do dzisiaj, wycieczki do bukowi\u0144skich las\u00f3w, rozpoczyna od przywitania si\u0119 z tym wspania\u0142ym drzewem. Wyj\u0105tkowo\u015bci ca\u0142ej sprawie dodaje fakt, \u017ce klon srebrzysty \u201eBukowinian\u201d jest najgrubszym, jednopniowym przedstawicielem tego gatunku na Dolnym \u015al\u0105sku.<\/p>\n

\"\"<\/a>D\u0105b Bartek w Kotwasicach (gmina Malan\u00f3w, woj. wielkopolskie)<\/strong> \u2013 d\u0105b szypu\u0142kowy, wiek 400-600 lat, wysoko\u015b\u0107 23 m, obw\u00f3d 870 cm, obj\u0119ty ochrona pomnikow\u0105 w 1957 roku, zg\u0142oszony przez Urz\u0105d Gminy w Malanowie.<\/em><\/p>\n

Przeje\u017cd\u017caj\u0105c przez Malan\u00f3w warto nieco zjecha\u0107 z drogi by odwiedzi\u0107 miejscowo\u015b\u0107 Kotwasice. To tutaj na skraju wsi, w pobli\u017cu rozpo\u015bcieraj\u0105cego si\u0119 sosnowego lasu, wyr\u00f3s\u0142 przed wiekami d\u0105b Bartek. Drzewo pi\u0119kne i niezwyk\u0142e, urzekaj\u0105ce swoim majestatem, wielko\u015bci\u0105 i d\u0142ugowieczno\u015bci\u0105. Jedna z legend g\u0142osi, \u017ce Bartka posadzi\u0142 sam Mieszko, kt\u00f3ry przebywa\u0142 w tych rejonach na polowaniu z \u017con\u0105. Wed\u0142ug innej legendy podobno w jego cieniu odpoczywa\u0142 tak\u017ce sam Napoleon Bonaparte. Drzewo jest na tyle charakterystyczne i wa\u017cne dla lokalnej spo\u0142eczno\u015bci, \u017ce nie mogli o nim zapomnie\u0107 heraldycy tworz\u0105cy herb Malanowa. Bartek mocno wr\u00f3s\u0142 w t\u0105 ziemi\u0119. To swoisty \u015bwiadek wielu wydarze\u0144 wa\u017cnych dla narodu i lokalnej spo\u0142eczno\u015bci. Nie straszna by\u0142a mu wojenna zawierucha czy nawet socjalizm. Co ciekawe to w\u0142a\u015bnie w czasie g\u0142\u0119bokiego PRL-u Bartek zyska\u0142 miano pomnika przyrody. Natomiast ju\u017c nie legenda, a faktem jest, \u017ce w cieniu d\u0119bu lubi\u0105 odpoczywa\u0107 rowerzy\u015bci, kt\u00f3rzy przemierzaj\u0105 tutejsze drogi, a to niezwyk\u0142e drzewo jest obowi\u0105zkowym punktem dydaktycznym. D\u0105b zachwyca uczestnik\u00f3w wycieczek, zw\u0142aszcza dzieci, kt\u00f3re pr\u00f3buj\u0105 r\u0119kami obj\u0105\u0107 jego pie\u0144. Drzewo jest te\u017c obiektem malarskim i fotograficznym, a tak\u017ce stanowi natchnienie dla lokalnych poet\u00f3w. D\u0105b Bartek z Kotwasic bywa cz\u0119sto mylony ze swym s\u0142ynniejszym imiennikiem z Bartkowa ko\u0142o Zagna\u0144ska w woj. \u015bwi\u0119tokrzyskim.<\/p>\n

\"\"<\/a>Platan Karol w Leszczynach (gmina Czerwionka-Leszczyny, woj. \u015bl\u0105skie) <\/strong>\u2013 platan klonolistny, wiek 160 lat, wysoko\u015b\u0107 18 m, obw\u00f3d 320 cm, obj\u0119ty ochron\u0105 pomnikow\u0105 w 1998 roku, zg\u0142oszony przez Stowarzyszenie Przyjaci\u00f3\u0142 Leszczyn \u201eDzwon\u201d w Czerwionce-Leszczynach.<\/em><\/p>\n

Od ponad 150 lat platan Karol wraz ze stoj\u0105cym pod nim krzy\u017cem, stanowi wa\u017cny element lokalnej historii i pami\u0119ci mieszka\u0144c\u00f3w Leszczyn. Pod platanem w 1858 roku \u00f3wczesny w\u0142a\u015bciciel leszczy\u0144skiego maj\u0105tku baron Karol von Richthofen wzni\u00f3s\u0142 drewniany krzy\u017c upami\u0119tniaj\u0105cy ofiary epidemii tyfusu, kt\u00f3ra tylko w 1848 roku poch\u0142on\u0119\u0142a ponad sto os\u00f3b. Ofiary pochowano prawdopodobnie w tym miejscu w zbiorowej mogile. Drzewo jest wa\u017cnym pomnikiem przyrody, jednym z 12 istniej\u0105cych na terenie Gminy i Miasta Czerwionka-Leszczyny. W 2009 roku utworzona zosta\u0142a tu \u015bcie\u017cka dydaktyczno \u2013 przyrodnicza \u201eW\u015br\u00f3d leszczyn i \u015blad\u00f3w Bartelta\u201d. Krzy\u017c oraz nierozerwalnie zwi\u0105zany z nim platan Karol maj\u0105 tak\u017ce ogromne znaczenie dla leszczy\u0144skich parafian. Miejsce to jest bowiem corocznie odwiedzane przez procesje w ramach. „Dni krzy\u017cowych” na pocz\u0105tku maja. To dni modlitwy o urodzaj i podzi\u0119kowanie za udane zbiory. Dzi\u0119ki inicjatywie cz\u0142onk\u00f3w Stowarzyszenia Przyjaci\u00f3\u0142 Leszczyn \u201eDzwon\u201d Platan zyska\u0142 imi\u0119 Karol na cze\u015b\u0107 barona Karola Henryka Ludwika von Richthofena, kt\u00f3ry najprawdopodobniej posadzi\u0142 to rzadkie w naszym klimacie drzewo. Powsta\u0142 folder \u2013 przewodnik „Pomniki przyrody Gminy i Miasta Czerwionka \u2013 Leszczyny”, w kt\u00f3rym istotne miejsce znalaz\u0142 platan. Wykonana zosta\u0142a tak\u017ce nowa tablica informacyjna. Karol jest tematem plener\u00f3w malarskich. Pisano o nim w lokalnej i regionalnej prasie, a tak\u017ce w kilku ksi\u0105\u017ckach m.in. „Okaza\u0142e drzewa Gminy i Miasta Czerwionka-Leszczyny” i „Szlakami Zielonego \u015al\u0105ska” autorstwa Aleksandra \u017bukowskiego. W ramach jego promocji uda\u0142o si\u0119 zainteresowa\u0107 ochron\u0105 przyrody nie tylko cz\u0142onk\u00f3w Stowarzyszenia, ale tak\u017ce uczni\u00f3w lokalnych szk\u00f3\u0142 i \u015brodowisko seniorskie.<\/p>\n

\"\"<\/a>Drzewo Czasu z Warszawy (woj. mazowieckie)<\/strong> \u2013 klon srebrzysty, wiek ok. 100 lat, wysoko\u015b\u0107 ok. 15-17 m, pomnik przyrody, zg\u0142oszony przez pisark\u0119 <\/em>Ew\u0119 Karwan-Jastrz\u0119bsk\u0105 z Warszawy.<\/em><\/p>\n

Drzewo Czasu przy placu S\u0142onecznym na warszawskim \u017boliborzu, posadzone w pierwszej \u0107wierci ubieg\u0142ego stulecia dzia\u0142a mieszka\u0144com na wyobra\u017ani\u0119. Mo\u017ce dlatego, \u017ce srebrzysty klon mia\u0142 by\u0107 strzelist\u0105 topol\u0105, a plac przy kt\u00f3rym ro\u015bnie, zegarem. Jednak historia, kt\u00f3ra dotyczy zaprojektowanego przez Antoniego Jawornickiego i Kazimierza To\u0142\u0142oczko placu, zacz\u0119\u0142a \u017cy\u0107 swoim \u017cyciem i drzewo sta\u0142o si\u0119 symboliczn\u0105 wskaz\u00f3wk\u0105 zegara \u015bwiata. Ten ambitny projekt mia\u0142 ukryte usterki \u2013 postawiono wok\u00f3\u0142 drzewa nie dwana\u015bcie lecz dziesi\u0119\u0107 dom\u00f3w, wi\u0119c trudno by\u0142o odmierza\u0107 godziny, za\u015b rosn\u0105ca ku niebu \u201ewskaz\u00f3wka\u201d rzuca\u0142a rozchwiany cie\u0144, nie wskazuj\u0105c tak naprawd\u0119 czasu. Nie mia\u0142o to jednak znaczenia tak pot\u0119\u017cna by\u0142a dla mieszka\u0144c\u00f3w \u017boliborza magia tego miejsca. Tu czas stawa\u0142 w miejscu i ka\u017cdy przechodzie\u0144 po\u015bwi\u0119ca\u0142 moment na przygl\u0105danie si\u0119 drzewu, co jak wiadomo dobrze wp\u0142ywa na samopoczucie. Ta chwila pozwala\u0142a odzyska\u0107 wewn\u0119trzn\u0105 harmoni\u0119. Drzewo dawa\u0142o wsparcie wielu pokoleniom. Dla autorki tego zg\u0142oszenia i pisarki jednocze\u015bnie drzewo by\u0142o inspiracj\u0105 do stworzenia cyklu powie\u015bci \u201eAgata z Placu S\u0142onecznego\u201d, dzi\u0119ki kt\u00f3remu drzewo zyska\u0142o nie\u015bmiertelno\u015b\u0107. Niestety wraz z up\u0142ywem czasu prawdziwe drzewo z Placu S\u0142onecznego zacz\u0119\u0142o si\u0119 rozpada\u0107, staj\u0105c si\u0119 nie tylko literackim ale tak\u017ce prawdziwym bohaterem.  Dwa pot\u0119\u017cne ocalone konary spi\u0119te metalow\u0105 lin\u0105 trzymaj\u0105 si\u0119 razem, a pie\u0144, z ran\u0105 wy\u017c\u0142obion\u0105 przez chorob\u0119 nadal d\u017awiga u\u0142omn\u0105 koron\u0119. Autorka chce je ocali\u0107 w kolejnym tomie opowie\u015bci \u2026<\/p>\n

\"\"<\/a>Hajducka Grusza w Hajdukach Nyskich (gmina Nysa, woj. opolskie)<\/strong> \u2013 grusza, wiek 190 lat, wysoko\u015b\u0107 12 m, obw\u00f3d 323 cm, obj\u0119ta ochron\u0105 pomnikow\u0105 w 2008 roku, zg\u0142oszona przez Szko\u0142\u0119 Podstawow\u0105 nr 10 z Oddzia\u0142ami Integracyjnymi w Nysie.<\/em><\/p>\n

Jedna z najstarszych i najgrubszych przedstawicielek tego gatunku w Polsce. Pie\u0144 tego drzewa charakteryzuje si\u0119 silnym skr\u0119tem w\u0142\u00f3kien, wewn\u0105trz znajduje si\u0119 rozleg\u0142y ubytek kominowy si\u0119gaj\u0105cy ziemi, ods\u0142aniaj\u0105cy si\u0119 w miejscu rozga\u0142\u0119zienia. Mimo s\u0119dziwego wieku grusza nadal obficie owocuje, daj\u0105c smaczne owoce. A jej historia zaczyna si\u0119 gdy nowi mieszka\u0144cy wsi kupili dom z ogrodem, w kt\u00f3rym ros\u0142y drzewa owocowe. Nowa gospodyni bardzo ucieszy\u0142a si\u0119 na my\u015bl o domowych przetworach, ale z l\u0119kiem spogl\u0105da\u0142a w stron\u0119 wiekowej, spr\u00f3chnia\u0142ej gruszy, stoj\u0105cej w samym sercu ogrodu.  Powiadomi\u0142a wi\u0119c Wydzia\u0142 Rolnictwa i Ochrony \u015arodowiska przy Urz\u0119dzie Miejskim w Nysie. Urz\u0119dnicy, po obejrzeniu wiekowej gruszy, postanowili obj\u0105\u0107 j\u0105 ochron\u0105. W ten spos\u00f3b grusza zyska\u0142a miano pomnika przyrody, tym bardziej, \u017ce okaza\u0142o si\u0119, \u017ce jest ona prawdopodobnie najstarszym drzewem owocowym w Polsce. So\u0142tys wsi i mieszka\u0144cy Hajduk postanowili wykorzysta\u0107 zainteresowanie grusz\u0105 do promocji wsi i gminy. Od 2010 r. Stowarzyszenie Rozwoju Wsi Hajduki Nyskie organizuje coroczn\u0105 imprez\u0119 pt. \u201eFestyn Rodzinny- \u015awi\u0119to Gruszy\u201d. W ka\u017cdej edycji  gospodynie rywalizuj\u0105  ze sob\u0105 w konkursach kulinarnych (m. in. \u201eSmak gruszek w r\u00f3\u017cnych regionach\u201d, Grusza w kuchni staropolskiej\u201d, \u201eCiastka na r\u00f3\u017cne sposoby\u201d), kt\u00f3rych tematem przewodnim s\u0105 potrawy i przetwory z gruszek. Od kilku lat podczas \u015awi\u0119ta Gruszy zasadzane jest kolejne drzewko. Zamierzeniem pomys\u0142odawc\u00f3w jest powstanie Alei Grusz, a mo\u017ce nawet gruszkowego sadu? \u201eHajduki bez gruszy? Niemo\u017cliwe\u201d- m\u00f3wi\u0105 zgodnie mieszka\u0144cy wioski. I niech Pan B\u00f3g ma w opiece tego, kto o\u015bmieli si\u0119 podnie\u015b\u0107 r\u0119k\u0119 na wiekowe drzewo. Bo skutki mog\u0105 by\u0107 op\u0142akane. Tragiczn\u0105 wizj\u0119 przysz\u0142o\u015bci pokazali aktorzy Amatorskiej Grupy Teatralnej z Hajduk Nyskich, kt\u00f3rzy przedstawili hipotetyczn\u0105 sytuacj\u0119, jakoby so\u0142tys wsi, zm\u0119czony ci\u0105g\u0142ymi pytaniami o grusz\u0119, pod os\u0142on\u0105 nocy postanowi\u0142 j\u0105 \u2026 \u015bci\u0105\u0107! Reperkusje by\u0142y straszne. Wie\u015b opustosza\u0142a, mieszka\u0144cy zacz\u0119li chorowa\u0107, a so\u0142tys…postrada\u0142 zmys\u0142y.<\/p>\n

\"\"<\/a>D\u0105b \u201eKrystyn\u201d w Bia\u0142ym Borze ( gmina Przec\u0142aw, woj. podkarpackie)<\/strong> \u2013 d\u0105b szypu\u0142kowy, wiek 400 lat, wysoko\u015b\u0107 25 m, obw\u00f3d 610 cm, obj\u0119ty ochrona pomnikowa w 1971 roku,, zg\u0142oszony przez Nadle\u015bnictwo Tuszyma, Urz\u0105d Miasta i Gminy Przec\u0142aw, Stowarzyszenie Krystyn Podkarpackich, Stowarzyszenie \u201ePrzec\u0142awski Kr\u0105g\u201d, plus dwa ko\u0142a z Opola, Klub Krystyn Opolskich, Opolski Klub Przyrodnik\u00f3w \u201eBolko\u201d.<\/em><\/p>\n

W 1900 roku w Planie urz\u0105dzenia Gospodarki Lasowej rewiru Ruda egz. Le\u015bnik Alojzy Dobros\u0142a\u0144ski napisa\u0142: \u201ena parceli katastralnej Nr 281 przy publicznej drodze ko\u0142o Le\u015bni\u00f3wki ro\u015bnie wiekowy d\u0105b z drewnianym krzy\u017cem przybitym do pnia, kt\u00f3rego W\u0142a\u015bciciel d\u00f3br rewiru Ruda, Ja\u015bnie Wielmo\u017cny Pan Mieczys\u0142aw Hrabia Wereszowiec Rey nakaza\u0142 go ochrania\u0107, by m\u00f3g\u0142 nadal by\u0107 miejscem modlenia si\u0119 ku Sercu Jezusowemu\u201d. Nawet kiedy w czasie II wojny \u015bwiatowej na tym terenie zosta\u0142 utworzony Poligon \u201eBlizna\u201d \u2013 \u201eHeidlager\u201d wyrzutni rakietowych V1, V2, tradycja modlitwy pod d\u0119bem nie zosta\u0142a zakazana i pomog\u0142a w tajnych spotkaniach i wymianie informacji na temat tej broni. Legenda g\u0142osi, \u017ce dw\u00f3jka ma\u0142ych braci z Bia\u0142ego Boru, kt\u00f3rzy zostali wys\u0142ani przez matk\u0119 z obiadem do ojca, w drodze powrotnej zab\u0142\u0105dzi\u0142a w lesie. O zmroku dzieci wiedzione jak\u0105\u015b niesamowit\u0105 si\u0142\u0105 znalaz\u0142y si\u0119 pod d\u0119bem i za rad\u0105 matki zacz\u0119\u0142y modli\u0107 si\u0119 do Serca Jezusowego.  W tym samym czasie zaniepokojona d\u0142ug\u0105 nieobecno\u015bci\u0105 ch\u0142opc\u00f3w mama, r\u00f3wnie\u017c wiedziona niezrozumia\u0142\u0105 si\u0142\u0105, uda\u0142a si\u0119 do starego drzewa i znalaz\u0142a \u015bpi\u0105ce dzieci. Od tamtej pory ktokolwiek z ufno\u015bci\u0105 obejmie to drzewo, jego \u017cyczenie zostanie spe\u0142nione. W 2017 roku d\u0105b doczeka\u0142 si\u0119 imienia na wniosek Stowarzyszenia Krystyn Podkarpackich. D\u0105b jako synonim si\u0142y przetrwania i odporno\u015bci na niesprzyjaj\u0105ce warunki wsp\u00f3\u0142gra z atrybutami Krystyn jako kobietami obdarzonymi niebywa\u0142\u0105 si\u0142\u0105 witaln\u0105, niespo\u017cyt\u0105 energi\u0105, du\u017c\u0105 wol\u0105 dzia\u0142ania i wytrwa\u0142o\u015bci w d\u0105\u017ceniu do obranego celu. D\u0105b zosta\u0142 owini\u0119ty w\u0142asnor\u0119cznie uwitym przez Krystyny wie\u0144cem, a na matk\u0119 chrzestn\u0105 wybrano i zaproszono stra\u017cniczk\u0119 ochrony przyrody dr biologii Krystyn\u0119 S\u0142odczyk z Opola. D\u0105b doczeka\u0142 si\u0119 tak\u017ce wiersza \u201echrzest D\u0119bu\u201d napisanego przez poetk\u0119 z Opola Pani\u0105 Krystyn\u0119 Kocot oraz piosenki Pani Danuty Rusin z Tuszymy pt. \u201ePiosenka o d\u0119bie\u201d i  przy\u015bpiewki Pani Krystyny Le\u015bniak-Moczuk.<\/p>\n

\"\"<\/a>4 Platany – Wilhelmina, Paulina, Joanna i Dorota w \u017baganiu ( woj. lubuskie) <\/strong>\u2013 platany klonolistne, wiek 220 lat, wysoko\u015b\u0107 24 m, obw\u00f3d 372-390 cm, pomniki przyrody, zg\u0142oszone przez Pa\u0142ac Ksi\u0105\u017c\u0119cy w \u017baganiu.<\/em><\/p>\n

Cztery platany rosn\u0105ce na dziedzi\u0144cu Pa\u0142acu Ksi\u0105\u017c\u0119cego symbolizuj\u0105 c\u00f3rki Piotra Birona, ksi\u0119cia kurlandzkiego, kt\u00f3ry kupi\u0142 lenno \u017caga\u0144skie i osiad\u0142 w \u017baganiu w 1793 roku. To w\u0142a\u015bnie wtedy rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 na polecenie ksi\u0119cia rozleg\u0142e prace nad uporz\u0105dkowaniem przyleg\u0142ego do pa\u0142acu, ale zdzicza\u0142ego parku. Kompleks parkowy zyska\u0142 nowe tereny i uformowany zosta\u0142, zgodnie z \u00f3wczesnymi trendami, w stylu angielskim. W\u00f3wczas jak si\u0119 przypuszcza dokonano nasadze\u0144 platan\u00f3w z my\u015bl\u0105 o upami\u0119tnieniu narodzin kolejnych c\u00f3rek ksi\u0119cia. Dw\u00f3r \u017baga\u0144ski t\u0119tni\u0142 w\u00f3wczas \u017cyciem kulturalnym i zyska\u0142 rang\u0119 jednego z najznakomitszych w Europie. Funkcjonowa\u0142 tu teatr, orkiestra, pracowali architekci i malarze. Po \u015bmierci ksi\u0119cia ostatecznie na wiele lat osiad\u0142a tu najm\u0142odsza z c\u00f3rek Dorota. Nie tylko pokocha\u0142a to miejsce, ale uformowa\u0142a je na nowo, po\u015bwi\u0119caj\u0105c parkowi, miastu  i jego mieszka\u0144com bardzo wiele. Za jej panowania dw\u00f3r \u017caga\u0144ski i park zyskuj\u0105 nowy blask za spraw\u0105 nadwornego ogrodnika  Teicherta. W po\u0142owie XIX wieku powsta\u0142 w \u017baganiu s\u0142ynny na terenie \u00f3wczesnych Niemiec park romantyczny. W ko\u0144cowym okresie \u017cycia ksi\u0119\u017cnej park ksi\u0105\u017c\u0119cy, cho\u0107 prywatny, udost\u0119pniany by\u0142 zwiedzaj\u0105cym. Na popularyzacj\u0119 parku wp\u0142ywaj\u0105 w\u00f3wczas liczne artyku\u0142y prasowe. Ka\u017cdy kolejny rz\u0105dz\u0105cy otwiera park na zwiedzaj\u0105cych i odpoczywaj\u0105cych w nim mieszka\u0144c\u00f3w. Dzi\u015b ponad 200 letnie platany , mimo i\u017c czas nie oszcz\u0119dzi\u0142 wielu drzew w parku ksi\u0105\u017c\u0119cym , kr\u00f3luj\u0105 nad zielonym dziedzictwem. Mieszka\u0144cy \u017bagania z wielkim szacunkiem podchodz\u0105 do ocala\u0142ych drzew, a przewodnicy oprowadzaj\u0105c turyst\u00f3w po pa\u0142acu ksi\u0105\u017c\u0119cym , zatrzymuj\u0105 si\u0119 przy platanach od kt\u00f3rych zaczyna si\u0119 zwiedzanie ksi\u0105\u017c\u0119cego parku.<\/p>\n

\"\"<\/a>D\u0105b Ustrobniak w Ustrobnej (gmina Wojasz\u00f3wka, woj. podkarpackie)<\/strong> \u2013 d\u0105b szypu\u0142kowy, wiek 300 lat, wysoko\u015b\u0107 17 m, obw\u00f3d 640 cm, pomnik przyrody od 2006 roku, zg\u0142oszony przez Gmin\u0119 Wojasz\u00f3wka.<\/em><\/p>\n

W miejscowo\u015bci Ustrobna na najwi\u0119kszym wzniesieniu na skrzy\u017cowaniu dr\u00f3g ro\u015bnie od ponad 300 lat d\u0105b Ustrobniak. Jego nazwa wywodzi si\u0119 od miejscowo\u015bci, w kt\u00f3rej si\u0119 znajduje i zosta\u0142a nadana niegdy\u015b przez mieszka\u0144c\u00f3w. Nale\u017cy do grona najlepiej rozpoznawalnych pomnik\u00f3w przyrody w Gminie Wojasz\u00f3wka. Niejednokrotnie s\u0142u\u017cy jako drogowskaz dla kierowc\u00f3w. Jest bardzo charakterystycznym drzewem \u2013 posiada bowiem ogromn\u0105 dziupl\u0119\/wyrw\u0119 w swoim wn\u0119trzu, przez co wzbudza zainteresowanie przechodni\u00f3w i turyst\u00f3w. Drzewo w swej historii by\u0142o \u015bwiadkiem wielu wydarze\u0144 z \u017cycia mieszka\u0144c\u00f3w \u2013 zar\u00f3wno tych radosnych jak i smutnych. W pobli\u017cu odbywaj\u0105 si\u0119 co roku sob\u00f3tki, tu spotyka si\u0119 m\u0142odzie\u017c i dzieci, a wiele par zar\u0119czy\u0142o si\u0119 w\u0142a\u015bnie pod tym wielkim d\u0119bem. Drzewo jest tematem prac plastycznych i szkolnych konkurs\u00f3w. Ustrobniak wielokrotnie by\u0142 \u015bwiadkiem dzia\u0142a\u0144 wojennych. Podczas II wojny \u015bwiatowej przebiega\u0142a tu bowiem linia frontu, a d\u0105b by\u0142  umieszczany na mapach wojskowych. D\u0105b pos\u0142u\u017cy\u0142 tak\u017ce jako schronienie dla uciekaj\u0105cych przed ostrza\u0142em mieszka\u0144c\u00f3w i \u017byd\u00f3w. R\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie d\u0119bu nie oszcz\u0119dza\u0142 los. Dwukrotnie dosz\u0142o do po\u017car\u00f3w w trakcie kt\u00f3rych miejscowi stra\u017cacy ofiarnie walczyli o ocalenie tego wyj\u0105tkowego drzewa. D\u0105b niew\u0105tpliwie nale\u017cy do wyj\u0105tkowych zasob\u00f3w dziedzictwa przyrody i kultury tutejszych mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n

\"\"<\/a>D\u0105b herb z Wa\u0142brzycha ( woj. dolno\u015bl\u0105skie)<\/strong> \u2013 d\u0105b szypu\u0142kowy, wiek 84 lata, wysoko\u015b\u0107 20 m, obw\u00f3d 240 cm, zg\u0142oszony przez Gmin\u0119 Wa\u0142brzych.<\/em><\/p>\n

D\u0105b herbowy to w\u0142a\u015bciwie nast\u0119pca d\u0119bu, kt\u00f3ry by\u0142 pierwowzorem herbu Wa\u0142brzycha, kt\u00f3ry przedstawia pot\u0119\u017cny d\u0105b o zielonej koronie, a w tle widoczne s\u0105 szare g\u00f3ry. W 1675 herb przedstawia\u0142 drzewo iglaste, 100 lat p\u00f3\u017aniej pojawi\u0142 si\u0119 ju\u017c d\u0105b. Ten pierwotny d\u0105b usech\u0142 w roku 1932 i zosta\u0142 usuni\u0119ty razem z korzeniami. Rok p\u00f3\u017aniej posadzono w tym miejscu nowy d\u0105b, kt\u00f3ry ro\u015bnie tu do dzisiaj. Przy d\u0119bie znajduje si\u0119 ogromny kamie\u0144, na kt\u00f3rym wyryto napis \u201dD\u0105b miejski posadzony w 1933 roku na miejscu d\u0119bu herbowego\u201d. Specjalistom kilka dni zaj\u0119\u0142o rozszyfrowanie niemieckiego gotyku. Kamie\u0144 przez wiele lat pozostawa\u0142 zapomniany, przysypany warstw\u0105 ziemi. Podczas trwaj\u0105cej rewitalizacji tej cz\u0119\u015bci parku im. Jana III Sobieskiego zosta\u0142 przypadkowo odkryty przez pracownik\u00f3w MZUK i odkopany. Miasto planuje wydoby\u0107 kilkumetrowy g\u0142az na powierzchni\u0119, wyczy\u015bci\u0107 go i wyeksponowa\u0107 obok d\u0119bu. Teren przy d\u0119bie ma zosta\u0107 wyczyszczony z krzak\u00f3w w celu odtworzenia istniej\u0105cego prawdopodobnie w tym miejscu punktu widokowego.<\/p>\n

\"\"<\/a>Lipa w Krapkowicach ( woj. opolskie)<\/strong> \u2013 lipa drobnolistna, wiek ponad 150 lat, wysoko\u015b\u0107 30 m, obw\u00f3d 253 cm, zg\u0142oszona przez Zesp\u00f3\u0142 Szk\u00f3\u0142 Zawodowych im. Piast\u00f3w Opolskich w Krapkowicach.<\/em><\/p>\n

Dziedziniec krapkowickiego zamku od ponad 150 lat zdobi lipa drobnolistna. Nie wiadomo dok\u0142adnie, w kt\u00f3rym roku zosta\u0142a posadzona, ale zapewne by\u0142o to za czas\u00f3w panowania rodu Haugwitz\u00f3w. Jest ona niemym \u015bwiadkiem wielu wydarze\u0144. Obserwowa\u0142a upadek zamku, gdy\u017c \u00f3wczesnym w\u0142a\u015bcicielom nie zale\u017ca\u0142o na utrzymaniu budowli, a kolejne wojny przyczyni\u0142y si\u0119 do tego, \u017ce stopniowo przeobra\u017ca\u0142 si\u0119 on w ruin\u0119. I zapewne dzi\u015b nikt nie m\u00f3g\u0142by podziwia\u0107 ani bry\u0142y p\u00f3\u017anorenesansowego zamku, ani lipy, kt\u00f3ra nie mog\u0142aby si\u0119 rozwija\u0107, gdyby nie decyzja powojennych w\u0142adz o przekszta\u0142ceniu budowli w szko\u0142\u0119. Od tej pory nic lipie nie zagra\u017ca. Przeros\u0142a nawet zamek, zielon\u0105 koron\u0119 drzewa wida\u0107 przemierzaj\u0105c tras\u0119 z Gogolina do Krapkowic. Legenda g\u0142osi, \u017ce \u201ezamkowa\u201d lipa przynosi szcz\u0119\u015bcie. Pami\u0119taj\u0105 o tym zw\u0142aszcza maturzy\u015bci, kt\u00f3rzy przed egzaminami \u201enabieraj\u0105 mocy\u201d na \u0142awkach pod drzewem. Tutaj te\u017c integruj\u0105 si\u0119 kolejne pokolenia uczni\u00f3w, zawieraj\u0105 si\u0119 prawdziwe przyja\u017anie, a nawet pierwsze powa\u017cne zwi\u0105zki, nierzadko przeradzaj\u0105ce si\u0119 w uczucie na ca\u0142e \u017cycie. O tym, \u017ce lipa ma magiczn\u0105 moc przyci\u0105gania do siebie ludzi wiedz\u0105 wszyscy. To pono\u0107 ona sprawia, \u017ce absolwenci z sentymentem wracaj\u0105 po latach do szko\u0142y, robi\u0105c obowi\u0105zkowe zdj\u0119cie przy drzewie. Pracownicy za\u015b twierdz\u0105, \u017ce ma ona moc oczyszczania z negatywnych emocji \u2013 z\u0142o\u015bci, frustracji, bezradno\u015bci. Miejscowi, szukaj\u0105c schronienia przed s\u0142o\u0144cem, przychodz\u0105 odpocz\u0105\u0107 pod jej li\u015b\u0107mi. Pod lip\u0105 odbywaj\u0105 si\u0119 wystawy, performance, koncerty, akcje czytelnicze i inne wydarzenia przygotowane nie tylko przez szko\u0142\u0119, ale tak\u017ce przez \u015brodowisko lokalne. Stanowi ona jeden z przystank\u00f3w \u015bcie\u017cki edukacyjnej \u201eZ Chrapkiem i Meluzyn\u0105 przez Krapkowice\u201d. Jest inspiracj\u0105 dla artyst\u00f3w, bo lipa nie jest tylko \u201ezamkowa\u201d, ale nale\u017cy do wszystkich krapkowiczan.<\/p>\n

\"\"<\/a>D\u0105b Henryk w Krakowie (woj. ma\u0142opolskie)<\/strong> \u2013 d\u0105b szypu\u0142kowy, wiek 242 lata, wysoko\u015b\u0107 23 m, obw\u00f3d 533 cm, obj\u0119ty ochron\u0105 pomnikowa w 1966 roku, zg\u0142oszony przez grup\u0119 os\u00f3b fizycznych o przybranej nazwie „D\u0105b Henryk”. Cz\u0142onkowie grupy s\u0105 mi\u0142o\u015bnikami przyrody i mieszka\u0144cami by\u0142ej podkrakowskiej wsi o nazwie Borek Fa\u0142\u0119cki (Borek) wchodz\u0105cej obecnie w sk\u0142ad miasta Krakowa. W sk\u0142ad grupy wchodz\u0105:  Piotr Gzyl – senior, spo\u0142eczny stra\u017cnik d\u0119bu; Wojciech Bobek – dendrolog; Piotr Cybul – nauczyciel Szko\u0142y Podstawowej Nr 49 w Krakowie im. Juliana Ursyna Niemcewicza; Bogus\u0142aw Go\u0142as – radny Dzielnicy IX \u0141agiewniki – Borek Fa\u0142\u0119cki; Miros\u0142awa Murzyn – nauczycielka Szko\u0142y Podstawowej Nr 97 w Krakowie im. Joachima Lelewela; Agnieszka Myd\u0142owska – dendrolog; Bogumi\u0142a Sikora \u2013 seniorka; Anna Sulencka – redaktor dzielnicowego pisma; Leszek S\u0142apak – senior; Artur W\u00f3jcik – przedsi\u0119biorca; 7 uczennic Szko\u0142y Podstawowej Nr 97 w Krakowie im. Joachima Lelewela<\/em><\/p>\n

D\u0105b jest najstarszym drzewem rosn\u0105cym w obszarze dawnej podkrakowskiej wsi Borek, jest potomkiem d\u0119b\u00f3w tworz\u0105cych w tym obszarze wsp\u00f3lnie z sosnami b\u00f3r, od kt\u00f3rego wie\u015b wzi\u0119\u0142a swoj\u0105 nazw\u0119. R\u00f3wnocze\u015bnie to pomnikowe drzewo jest najstarszym zabytkiem Borku oraz niepodwa\u017calnym symbolem tej wsi odwo\u0142uj\u0105cym si\u0119 do zamierzch\u0142ych czas\u00f3w. Mimo niezwykle trudnych warunk\u00f3w siedliskowych ( blisko\u015b\u0107 ulicy Zakopia\u0144skiej, kt\u00f3ra jest jedn\u0105 z najbardziej ruchliwych arterii miasta Krakowa) zachowuje z roku na rok si\u0142y witalne, a sam fakt, \u017ce przetrwa\u0142 w tym miejscu do dzisiaj \u015bwiadczy o jego wyj\u0105tkowo\u015bci. Kilkusetletnia wegetacja drzewa obfitowa\u0142a w r\u00f3\u017cnorodne zdarzenia. Kr\u00f3tko po I rozbiorze Polski, w\u0142adze austriackie rozpocz\u0119\u0142y budow\u0119 traktu prowadz\u0105cego z Wiednia do Lwowa, kt\u00f3ry przeci\u0105\u0142 prastar\u0105 d\u0119bin\u0119. W taki oto spos\u00f3b w roku 1790 d\u0105b sta\u0142 si\u0119 drzewem przydro\u017cnym z wszystkimi konsekwencjami tego faktu. Niedaleko d\u0119bu w latach 1923-2010 mieszka\u0142 Henryk Bartyzel pe\u0142ni\u0105cy od czas\u00f3w II wojny \u015bwiatowej funkcj\u0119 spo\u0142ecznego stra\u017cnika d\u0119bu. Pierwsze wydarzenie zwi\u0105zane z ratowaniem drzewa mia\u0142o miejsce w czasie okupacji niemieckiej. W\u0142adze okupacyjne podj\u0119\u0142y decyzj\u0119 o wycince wiekowych drzew na potrzeby energetyczne. Ich zamiarom przeciwstawi\u0142 si\u0119 Henryk argumentuj\u0105c, \u017ce zgod\u0119 na jego wyci\u0119cie mog\u0105 wyda\u0107 tylko stosowne w\u0142adze w Wiedniu poniewa\u017c d\u0105b by\u0142 podstawowym punktem namiarowym do sporz\u0105dzenia mapy katastralnej Borku. Po wojnie Henryk zaopiekowa\u0142 si\u0119 nim dalej: przegania\u0142 przechodni\u00f3w odrywaj\u0105cych kor\u0119, wymusi\u0142 usuni\u0119cie z siedliska sk\u0142adu soli na potrzeby posypywania jezdni, wyegzekwowa\u0142 konserwacj\u0119 odkorowanej cz\u0119\u015bci pnia, doprowadzi\u0142 do ogrodzenia siedliska. W uznaniu jego zas\u0142ug dla ochrony drzewa w roku 2010 spo\u0142eczna kapitu\u0142a przyzna\u0142a dla wiekowego d\u0119bu imi\u0119 „Henryk”. Po \u015bmierci Henryka Bartyzela pozbawione piel\u0119gnacji siedlisko podupad\u0142o. W roku 2013 grupa co najmniej 97 os\u00f3b (mieszka\u0144cy, urz\u0119dnicy, naukowcy, radni) podj\u0119\u0142a pr\u00f3b\u0119 uratowanie tego drzewa. Walka z materi\u0105 prawn\u0105 i urz\u0119dnicz\u0105 oraz biznesowymi podmiotami trwa\u0142a 4 lata. W maju 2017 roku z udzia\u0142em mieszka\u0144c\u00f3w i zaproszonych go\u015bci, nast\u0105pi\u0142o uroczyste otwarcie odmienionego siedliska godnego pomnikowego drzewa. W maj\u00f3wkowej scenerii mia\u0142y miejsce lekcje z przyrody i historii pomnikowego drzewa. Wydano okoliczno\u015bciow\u0105 gazet\u0119. Wykonane spo\u0142ecznie ekspertyza dendrologiczna oraz koncepcja zagospodarowania otoczenia d\u0119bu przyczyni\u0142y si\u0119 do prze\u0142amywania opor\u00f3w mentalnych i biurokratycznych. Urz\u0105d Miasta Krakowa ze swoich \u015brodk\u00f3w przeprowadzi\u0142 piel\u0119gnacj\u0119 drzewa i rewaloryzacj\u0119 zabytkowej kapliczki, prywatni inwestorzy sfinansowali roboty porz\u0105dkowe i ogrodnicze.<\/p>\n

\"\"<\/a>Zielona Grusza w Ko\u0144czycach Wielkich(gmina Ha\u017clach, woj. \u015bl\u0105skie)<\/strong> \u2013 grusza pospolita, wiek 150 lat, wysoko\u015b\u0107 8 m, obw\u00f3d 190 cm, zg\u0142oszona przez Jana Macha\u0142\u0119 z Cieszyna.<\/em><\/p>\n

Na tzw. \u201eTr\u00f3jstyku\u201d mi\u0119dzy Ko\u0144czycami Wlk., Ko\u0144czycami Ma\u0142ymi i Pruchn\u0105, na otwartej przestrzeni przy w\u0105skiej drodze stoi samotnie stara grusza. Wyra\u017anie ju\u017c pochylone stare drzewo o rachitycznie pogi\u0119tej koronie, znaj\u0105 w tej okolicy niemal wszyscy mieszka\u0144cy. Z grusz\u0105 zwi\u0105zane jest ludowe podanie o jej posadzeniu przez ch\u0142op\u00f3w na pami\u0105tk\u0119 zniesienia pa\u0144szczyzny. Miejsce posadzenia drzewa nie by\u0142o przypadkowe. Najstarsi okoliczni mieszka\u0144cy mawiali, \u017ce tam gdzie ro\u015bnie zielona grusza w czasach pa\u0144szczyzny sta\u0142a drewniana \u0142awa. Siadywa\u0142 na niej zarz\u0105dca d\u00f3br pa\u0144skich, kt\u00f3ry pilnowa\u0142 porz\u0105dku podczas prac polowych. Ch\u0142opi nie do\u015b\u0107 pilnie pracuj\u0105cy na pa\u0144skim otrzymywali za kar\u0119 srogie baty i szturcha\u0144ce. Feudaln\u0105 sprawiedliwo\u015b\u0107 wymierzano nie inaczej jak w miejscu publicznym na skraju pola, na drewnianej \u0142awie. Po zniesieniu pa\u0144szczyzny uznano, \u017ce grusza powinna rosn\u0105\u0107 w\u0142a\u015bnie obok \u0142awy . Nawet przysi\u00f3\u0142ek z\u0142o\u017cony z kilku dom\u00f3w po\u0142o\u017conych w pobli\u017cu historycznej gruszy, zowie si\u0119 \u201ePrzy Zielonej Gruszce\u201d. Taka te\u017c nazwa oznaczona jest na mapie. Dawniej Zielona Grusza by\u0142a popularnym miejscem schadzek. Grusza znajduje si\u0119 na szlaku \u015bcie\u017cki edukacyjnej \u201eSzlakiem Pomnik\u00f3w Przyrody\u201d.<\/p>\n

Kt\u00f3re z drzew zostanie Drzewem Roku 2018 dowiemy si\u0119 ju\u017c w czerwcu tego roku podczas internetowego plebiscytu na stronie <\/strong>www.drzeworoku.pl<\/strong><\/a>.<\/strong><\/p>\n

Konkurs Drzewo Roku Klubu Gaja ma na celu promowanie postawy szacunku dla przyrody oraz wyszukanie przyk\u0142ad\u00f3w ciekawych i trwa\u0142ych zwi\u0105zk\u00f3w pomi\u0119dzy kultur\u0105 i histori\u0105 lokalnej spo\u0142eczno\u015bci, a drzewem, kt\u00f3re jest przez ni\u0105 szczeg\u00f3lnie doceniane. Ambasadorami konkursu s\u0105 podr\u00f3\u017cniczka i autorka El\u017cbieta Dzikowska<\/strong>, re\u017cyser Kazimierz Kutz<\/strong> oraz  j\u0119zykoznawca i popularyzator wiedzy o j\u0119zyku polskim profesor Jan Miodek.<\/strong><\/p>\n

Mog\u0105 Pa\u0144stwo pom\u00f3c Klubowi Gaja chroni\u0107 drzewa przekazuj\u0105c 1% podatku<\/strong><\/a>. Na stronie Klubu Gaja znajdziecie Pa\u0144stwo Bezp\u0142atny Program PIT<\/strong><\/a> lub w deklaracji podatkowej PIT wystarczy wpisa\u0107 KRS: 0000120069<\/strong>.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tegoroczna edycja konkursu Drzewo Roku, organizowana ju\u017c po raz \u00f3smy przez Klub Gaja to ponad 50. drzew z ca\u0142ej Polski i swoisty apel o ich ochron\u0119. Jury konkursu \u2013 z\u0142o\u017cone ze specjalist\u00f3w r\u00f3\u017cnych dziedzin i mi\u0142o\u015bnik\u00f3w drzew zarazem \u2013 wybra\u0142o 16. drzew, kt\u00f3re s\u0105 symbolem lokalnych spo\u0142eczno\u015bci, a tak\u017ce cz\u0119\u015bci\u0105 naszej kultury i historii. Niestety […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":9895,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[1,24],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9990"}],"collection":[{"href":"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9990"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9990\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10916,"href":"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9990\/revisions\/10916"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9895"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9990"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9990"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwum.swietodrzewa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9990"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}